ولایت در اندیشه سیاسی اسلام صفحه 93

فتوایی که از او صادر شد، حجت خداست هم بر او و هم بر مقلدان وی بدون کمترین تفاوت؛ و در باب قضا هر حکم قضایی که از او ناشی شده واجب القبول است هم به او و هم به طرفین دعوی و در باب ولا هر حکم ولایی و حکومتی که انشا کرده باشد لازم الاتباع است، هم بر او و هم بر همه کسانی که از آن حکم آگاه شدند. نقض حکم خواه به صورت حکم قضایی و خواه به صورت حکم حکومتی حرام است چه بر او و چه بر دیگران؛ زیرا دلیل حرمت نقض حکم و منع از رد آن اطلاق دارد و به هیچ وجه از شخص یا گروهی منصرف نخواهد بود: «الراد علیه کالراد علینا».

بنابراین، هیچ امتیاز حقوقی در نظام اسلامی بین والی و مولی علیه وجود ندارد و اگر مثلاً والی خود را مستثنا بپندارد، این احتساب باطل همان و آن انعزال حق همان.(1)

از همین نکته نیز معلوم می شود، لازمه ولایت انتصابی، محجوریت مولی علیه نیست، چون شخصیت حقیقی ولی نیز همچون دیگری، مولی علیه است.(2) نصب الهی یک شخص به ولایت، برای او برتری ذاتی نیز در پی ندارد؛ زیرا حقیقت چنین ولایتی، جعل و اعتبار است و امر اعتباری در ذات حقیقی اثر ندارد.

2. امانت انگاری قدرت

2. امانت انگاری قدرت

از ارکان مردم سالاری این است که حاکم مالک مسند حاکمیت نیست و قدرت اصالتا از آن او نیست. در نظام ولایت انتصابی، این رکن مردم سالاری با دو اصل تضمین شده است: «امانت انگاری قدرت»، «ابزار انگاری قدرت».