- مسلمانان در امام شناسی به سه طریق ره پیموده اند 1
- مصائب غفلت از آیات امامت و ولایت در قرآن 4
- اشاره 7
- اشاره 8
- تقریر استدلال شیعه 8
- محتوای آیه 9
- اشاره 10
- الف - در منابع اهل سنت 10
- مقدمه اول: پایان بیان احکام اسلامی 10
- اسباب نزول 12
- اولین و آخرین آیه قرآن 13
- صحابه و اهل سنت 14
- ب - پایان بیان احکام اسلامی در منابع شیعه 26
- مقدمه دوم: نزول آیه در حجه الوداع 30
- 1- نزول در روز جمعه در عرفات 30
- اشاره 30
- اشاره 31
- 2- نزول در شب جمعه 31
- نقد 32
- اشاره 42
- مقدمه سوم: برگزاری مراسم معارفه در غدیرخم 42
- شواهد وقوع مراسم غدیر 43
- اشاره 43
- 1- محدثان اهل سنت: 44
- 3- مفسران اهل سنت: 53
- 5- احتجاج به حادثه غدیر: 54
- 4- شعرای اهل سنت 54
- 1- فهم صحابه حاضر در جلسه 57
- مقدمه چهارم: اعلام ولایت و جانشینی بلافصل امام علی علیه السّلام در غدیر 57
- اشاره 57
- 3- مناشده به حدیث غدیر 58
- 2- عمامه گذاری علی علیه السّلام 58
- 4- نزول عذاب آسمانی 59
- الف: شاعران صحابی 60
- اشاره 60
- ب - شعراء تابعین 76
- دلالت حادثه غدیر بر جانشینی از دیدگاه اهل سنت 79
- اشاره 84
- اشاره 85
- 1 - مولا به معنای اولی نیست 85
- شبهات ادبی 85
- اشاره 85
- نقد 86
- 2 - مولی به معنای متصرف نیست 90
- اشاره 90
- اشاره 91
- 3 - لزوم تغییر جمله 91
- نقد 91
- نقد 92
- اشاره 95
- شبهات اسباب النزول 96
- اشاره 96
- 1 - عدم نزول آیه در غدیر: 96
- 2- ساختگی بودن روایات: 97
- اشاره 97
- نقد 98
- اشاره 101
- نصب نشدن امام علی علیه السّلام در غدیر 102
- اشاره 102
- شبهات حدیثی 102
- 1- بیان حدیث ثقلین: 103
- 4- اطلاق لقب وصی بر امام علی علیه السّلام: 104
- 3- کتاب شناسی حدیث «من کنت مولاه»: 104
- 2- تواتر حدیث غدیر: 104
- 7- عمامه گذاری امام علی علیه السّلام توسط رسول خدا صلی الله علیه وآله: 105
- 6- تبریک گفتن به امام علی علیه السّلام: 105
- 9- اختلاف قرائت در آیه تبلیغ: 106
- 8 - نزول آیات ولایت: 106
- 12- اعتراف صحابه: 107
- 11- احتجاج به نصب در غدیر: 107
- اشاره 116
- اشاره 117
- اشاره 118
- الف - اعزام نکردن سپاه اسامه: 118
- نقد 118
- ب - اقدامات مخالفان رهبری علی علیه السّلام 120
- 2- مبارزه اصحاب با مخالفان وصیت: 133
- اشاره 133
- نقد 134
- اشاره 136
- اشاره 137
- شبهات تاریخی 137
- 1 - عدم تقاضای اصحاب از رسول خدا صلی الله علیه وآله: 137
- نقد 138
- الف - روایات اهل سنت 139
- ب - روایات شیعه 140
- نقد 143
- اشاره 143
- کلام پایانی 146
- الف) منابع تفسیری / تفسیر و روش های تفسیر 149
- د) داریه الحدیث 160
- ه-) رجالی 161
- و) تراجم 162
- ز) فقهی و اصولی 164
- ط) تاریخی 167
- ی) لغوی و ادبی 168
- ک) کلیات 169
1- فی ظلال القرآن، ج 2، ص 635.
2- شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 4، ص 73.
گاه دیده می شود درباره یک آیه چندین سبب نزول یاد می شود که از نظر زمانی و مکانی و حوادث تاریخی با هم سازگار نبوده و تعارض دارند، به گونه ای که با توجه به مسلّمات تاریخی نیز این همه اسباب نزول نمی تواند واقعی باشد.
عده ای هم تنها به این دلیل که در عصر رسول خدا صلی الله علیه وآله زندگی کرده اند در مقابل دریافت پولهای کلان از سیاستمداران شأن نزول آیات را تغییر داده اند(1) تا بتوانند به اهداف سیاسی خود برسند، عده ای نیز بدون این که پولی دریافت کنند، تنها به دلیل حسن ظنی که به بعضی از اصحاب داشته و دارند، سخنان آنان را در شأن نزول آیات و سوره ها و بدون توجه به تعارضها و تناقضهای آن پذیرفته اند.
به عنوان نمونه، آیه مورد بحث آیه ای روشن است که اگر کسی بدون پیشداوری درباره آن نظر دهد، اذعان می کند که آخرین آیه از قرآن است که بر پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله. نازل شد.
اولین و آخرین آیه قرآن
درباره اولین سوره ای که بر رسول خدا صلی الله علیه وآله نازل شده است، اختلاف نظر وجود دارد، به گونه ای که حداقل چهار قول را یاد کرده اند.(2)