- 1- پای عقل 1
- مقدّمه: 1
- در جست و جوی گمشدهها 1
- 2- وجدان بجای مذهب 2
- 3- راه شناسائی مردان خدا 3
- 4- رابطه مرموز با جهان ماوراء طبیعت 4
- 5- وظائف سنگین و شرائط سنگینتر 4
- بخش اول: لزوم بعثت انبیاء 7
- اشاره 7
- مخالفان سرسخت 8
- 1- لزوم بعثت انبیا از نظر تعلیم 14
- اشاره 14
- یک ایراد ساده 15
- آیا اخلاق نتیجه علم است؟ 19
- 2- لزوم بعثت انبیا از نظر تربیت و اخلاق 19
- تشکیل شخصیّت انسان از دو نیمه علم و غرایز 20
- راه صحیح تربیت 22
- مربی کامل کیست؟ 23
- 3- لزوم بعثت انبیا از نظر قانون و اجتماع 24
- اشاره 24
- 1- سرچشمه تمایل انسان به زندگی اجتماعی 25
- 2- زیر بنای اجتماع و علل احتیاج به قانون 28
- الف) تقسیم کار 31
- 3- یک اجتماع کامل 31
- اشاره 31
- اشاره 32
- ب) سازمان و تشکیلات 32
- [نکتهای مهم 33
- ج) قوانین و مقررات 34
- 4- بهترین قانونگزار کیست؟ 36
- شرایط یک قانونگزار کامل 37
- سخن گفتن جهان آفرینش با انسان 41
- 4- راه دیگر اثبات لزوم بعثت پیامبران. 41
- اشاره 55
- بخش دوم: قلمرو حکومت وجدان 55
- قلمرو حکومت وجدان 56
- اشاره 56
- ایراد روشنفکران 56
- الف) مادیها 57
- اشاره 57
- 1- وجدان چیست؟ 58
- 2- اختلاف درجات وجدان 61
- 3- وجدان بستگی به تشخیص دارد 62
- 4- رابطه وجدان با آداب و رسوم 63
- 5- رابطه وجدان با تکرار عمل 66
- 6- آیا میتوان وجدان را فریب داد؟ 67
- 7- مبارزه وجدان با غرایز 69
- وجدان به جای مذهب! 71
- اشاره 73
- مقایسه نظارت وجدان و مذهب با یکدیگر 73
- 1- وجدان ضمانت اجرایی کافی ندارد 73
- 2- امکان گمراه شدن وجدان 76
- 3- امکان فریب خوردن وجدان 76
- 4- نظارت وجدان جنبه عمومی ندارد 76
- 5- تکرار گناه و کم شدن تأثیر وجدان 78
- دو ایراد قابل توجه 79
- اشاره 79
- 1- اغراق و مبالغه 82
- 2- شرایط استثنایی 83
- 3- تأثیر تبلیغات مذهبی 85
- 4- آزمایش نظریه اجتماعی 87
- پیامبر تن 88
- بخش سوم: چگونگی شناخت پیامبران 99
- اشاره 99
- چگونگی شناخت پیامبران 100
- اشاره 101
- 1- اعجاز 101
- 1- معجزه قید و شرط خاصی ندارد. 122
- اشاره 122
- الف) خوارق عادات بشری قابل معارضه است 123
- 2- وضع اعجاز کنندگان گواه صدق آنهاست 124
- ب) خوارق عادات بشری تاب مقاومت در برابر معجزات ندارد 124
- اشاره 127
- [2- مطالعه در حالات مدعی نبوت و بررسی محتویات آیین او جمع آوری قرائن:] 127
- 2- زمان دعوت 129
- 1- وضع محیط دعوت 129
- 4- محتویات آئین او از نظر معارف 130
- 3- خصوصیات روحی، اخلاقی مدعی نبوت 130
- 7- ایمان آورندگان به او چه کسانی بودهاند؟ 130
- 5- آئین او از نظر قوانین، احکام و اخلاق 130
- 6- وسائل پیشرفت 130
- 10- دعوت منظم و یکنواخت 131
- 8- ایمان او به گفتههای خودش 131
- 9- آیا با خرافات و هوس بازیهای محیط مبارزه میکند؟ 131
- اشاره 132
- [3- گواهی پیامبران پیشین 132
- یک نمونه جالب از مدارک دین سازان عصر ما! 134
- بخش چهارم: وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 147
- اشاره 147
- وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 148
- وحی چیست؟ 148
- اشاره 149
- 1- میزان فهم وحی 149
- تصاویر سایه روشن 154
- اشاره 159
- ب) قوه خیال 5 159
- 2- تفکر فلاسفه قدیم درباره وحی 159
- الف) حس مشترک 159
- ج) قوه عقلیه 161
- ایرادات تفکر فلاسفه پیشین 164
- 3- نظر فلاسفه جدید درباره وحی 168
- اشاره 168
- وحی (تجلی شعور ناآگاه!) 170
- وجود اشتراک نظرات فلاسفه درباره وحی 172
- [1- فقدان دلیل 173
- ایرادات نظریه فلاسفه جدید 173
- وجود اختراق نظرات فلاسفه 173
- [2- اصرار بیمورد!] 174
- 3- سازگار نبودن با سخنان پیامبران 176
- 4- آیا وحی همان نبوغ فکری است؟ 177
- اشاره 188
- بخش پنجم: امتیازات پیامبران 188
- اشاره 189
- 1- معصوم بودن (مصونیت از گناه و خطا) 189
- امتیازات پیامبران 189
- اختلاف عقاید در عصمت انبیا 190
- اشاره 191
- [دلائل عصمت 191
- اشاره 192
- الف) محکومیت عوامل گناه در وجود پیامبران 192
- مصونیت همه جانبه 195
- ب) جلب اعتماد عمومی 197
- ج) بی نتیجه ماندن اهداف بعثت پیامبر در صورت معصوم نبودن 201
- 2- خطا در انجام وظایف 205
- 1- خطا در تشخیص و تبلیغ حقایق و تعلیمات مذهبی. 205
- اشاره 205
- مصونیت از خطا 205
- 3- خطا در امور عادی روزانه. 206
- الف) معصوم بوذن افتخار نیست! 207
- [اشکالات بحث عصمت 207
- اشاره 210
- ب) معصوم بودن با «تقیه» سازگار نیست! 210
- پاسخ یک اشتباه بزرگ در معنی تقیه 211
- تقیه چیست؟ 211
- اشاره 214
- ج) شواهد خلاف 214
- 1- گناه مطلق 218
- 2- گناهان نسبن 218
- [3- منزه بودن از عیوب تنفرآمیز جسمی 220
- [2- علم و دانش کافی 220
1- لزوم بعثت انبیا از نظر تعلیم
اشاره
هیچ آدم با شعوری نمیتواند باور کند که برای سیر و حرکت در گوشهای از این جهان وسیع و پهناور به هزاران برابر عمر نوح (علیه السلام) و تندروترین مرکب خیال (امواج سرسام آور نور که 300 هزار کیلومتر در ثانیه است). احتیاجی نیست و آن همه کهکشانها و سحابیها، آن همه اتمها با آن ساختمان حیرتانگیز و با آن همه اشکال مختلف حیات و زندگی، بی هدف آفریده شده است. این موضوع با علم و حکمت خدا، حتی با علم و دانشی که میلیونها مرتبه از آن کمتر باشد سازگار نیست. بنابراین باید اعتراف کنیم که حتماً هدف بزرگی در ساختمان این جهان پهناور وجود داشته است.
از طرفی در بحثهای خداشناسی (1) این نکته را به خوبی آموختهایم که هدف آفرینش چیزی نیست که به ذات مقدس خدا بازگشت کند، زیرا او از هر جهت وجودی است بی نهایت (بینهایت در بینهایت!) بنابراین چیزی کم ندارد و کمالی را فاقد نیست که بخواهد با آفرینش این جهان برای خود فراهم سازد و خود را تکمیل کند 3 او سرچشمه و منبع هر کمال است و کمالی در خارج از وجود او نیست که از غیر خود آن را تحصیل کند.
1- به کتاب آفریدگار جهان مراجعه شود