- 1- پای عقل 1
- مقدّمه: 1
- در جست و جوی گمشدهها 1
- 2- وجدان بجای مذهب 2
- 3- راه شناسائی مردان خدا 3
- 5- وظائف سنگین و شرائط سنگینتر 4
- 4- رابطه مرموز با جهان ماوراء طبیعت 4
- بخش اول: لزوم بعثت انبیاء 7
- اشاره 7
- مخالفان سرسخت 8
- 1- لزوم بعثت انبیا از نظر تعلیم 14
- اشاره 14
- یک ایراد ساده 15
- آیا اخلاق نتیجه علم است؟ 19
- 2- لزوم بعثت انبیا از نظر تربیت و اخلاق 19
- تشکیل شخصیّت انسان از دو نیمه علم و غرایز 20
- راه صحیح تربیت 22
- مربی کامل کیست؟ 23
- 3- لزوم بعثت انبیا از نظر قانون و اجتماع 24
- اشاره 24
- 1- سرچشمه تمایل انسان به زندگی اجتماعی 25
- 2- زیر بنای اجتماع و علل احتیاج به قانون 28
- الف) تقسیم کار 31
- اشاره 31
- 3- یک اجتماع کامل 31
- اشاره 32
- ب) سازمان و تشکیلات 32
- [نکتهای مهم 33
- ج) قوانین و مقررات 34
- 4- بهترین قانونگزار کیست؟ 36
- شرایط یک قانونگزار کامل 37
- سخن گفتن جهان آفرینش با انسان 41
- 4- راه دیگر اثبات لزوم بعثت پیامبران. 41
- اشاره 55
- بخش دوم: قلمرو حکومت وجدان 55
- اشاره 56
- قلمرو حکومت وجدان 56
- ایراد روشنفکران 56
- اشاره 57
- الف) مادیها 57
- 1- وجدان چیست؟ 58
- 2- اختلاف درجات وجدان 61
- 3- وجدان بستگی به تشخیص دارد 62
- 4- رابطه وجدان با آداب و رسوم 63
- 5- رابطه وجدان با تکرار عمل 66
- 6- آیا میتوان وجدان را فریب داد؟ 67
- 7- مبارزه وجدان با غرایز 69
- وجدان به جای مذهب! 71
- مقایسه نظارت وجدان و مذهب با یکدیگر 73
- اشاره 73
- 1- وجدان ضمانت اجرایی کافی ندارد 73
- 2- امکان گمراه شدن وجدان 76
- 3- امکان فریب خوردن وجدان 76
- 4- نظارت وجدان جنبه عمومی ندارد 76
- 5- تکرار گناه و کم شدن تأثیر وجدان 78
- اشاره 79
- دو ایراد قابل توجه 79
- 1- اغراق و مبالغه 82
- 2- شرایط استثنایی 83
- 3- تأثیر تبلیغات مذهبی 85
- 4- آزمایش نظریه اجتماعی 87
- پیامبر تن 88
- بخش سوم: چگونگی شناخت پیامبران 99
- اشاره 99
- چگونگی شناخت پیامبران 100
- اشاره 101
- 1- اعجاز 101
- 1- معجزه قید و شرط خاصی ندارد. 122
- اشاره 122
- الف) خوارق عادات بشری قابل معارضه است 123
- 2- وضع اعجاز کنندگان گواه صدق آنهاست 124
- ب) خوارق عادات بشری تاب مقاومت در برابر معجزات ندارد 124
- اشاره 127
- [2- مطالعه در حالات مدعی نبوت و بررسی محتویات آیین او جمع آوری قرائن:] 127
- 2- زمان دعوت 129
- 1- وضع محیط دعوت 129
- 7- ایمان آورندگان به او چه کسانی بودهاند؟ 130
- 4- محتویات آئین او از نظر معارف 130
- 3- خصوصیات روحی، اخلاقی مدعی نبوت 130
- 5- آئین او از نظر قوانین، احکام و اخلاق 130
- 6- وسائل پیشرفت 130
- 8- ایمان او به گفتههای خودش 131
- 10- دعوت منظم و یکنواخت 131
- 9- آیا با خرافات و هوس بازیهای محیط مبارزه میکند؟ 131
- [3- گواهی پیامبران پیشین 132
- اشاره 132
- یک نمونه جالب از مدارک دین سازان عصر ما! 134
- بخش چهارم: وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 147
- اشاره 147
- وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 148
- وحی چیست؟ 148
- اشاره 149
- 1- میزان فهم وحی 149
- تصاویر سایه روشن 154
- اشاره 159
- ب) قوه خیال 5 159
- الف) حس مشترک 159
- 2- تفکر فلاسفه قدیم درباره وحی 159
- ج) قوه عقلیه 161
- ایرادات تفکر فلاسفه پیشین 164
- 3- نظر فلاسفه جدید درباره وحی 168
- اشاره 168
- وحی (تجلی شعور ناآگاه!) 170
- وجود اشتراک نظرات فلاسفه درباره وحی 172
- وجود اختراق نظرات فلاسفه 173
- ایرادات نظریه فلاسفه جدید 173
- [1- فقدان دلیل 173
- [2- اصرار بیمورد!] 174
- 3- سازگار نبودن با سخنان پیامبران 176
- 4- آیا وحی همان نبوغ فکری است؟ 177
- بخش پنجم: امتیازات پیامبران 188
- اشاره 188
- امتیازات پیامبران 189
- 1- معصوم بودن (مصونیت از گناه و خطا) 189
- اشاره 189
- اختلاف عقاید در عصمت انبیا 190
- [دلائل عصمت 191
- اشاره 191
- الف) محکومیت عوامل گناه در وجود پیامبران 192
- اشاره 192
- مصونیت همه جانبه 195
- ب) جلب اعتماد عمومی 197
- ج) بی نتیجه ماندن اهداف بعثت پیامبر در صورت معصوم نبودن 201
- 2- خطا در انجام وظایف 205
- اشاره 205
- 1- خطا در تشخیص و تبلیغ حقایق و تعلیمات مذهبی. 205
- مصونیت از خطا 205
- 3- خطا در امور عادی روزانه. 206
- [اشکالات بحث عصمت 207
- الف) معصوم بوذن افتخار نیست! 207
- ب) معصوم بودن با «تقیه» سازگار نیست! 210
- اشاره 210
- تقیه چیست؟ 211
- پاسخ یک اشتباه بزرگ در معنی تقیه 211
- ج) شواهد خلاف 214
- اشاره 214
- 1- گناه مطلق 218
- 2- گناهان نسبن 218
- [3- منزه بودن از عیوب تنفرآمیز جسمی 220
- [2- علم و دانش کافی 220
از این بیان چنین نتیجه میگیریم که حتماً هدف آفرینش چیزی بوده که به ما مخلوقات بازگشت میکند و به عبارت سادهتر منظور از آفرینش، همان تکامل وجود ماست.
یک ایراد ساده
در اینجا ممکن است بعضی ایراد بگیرند که چه مانعی داشت که از اول همه چیز به طور کامل آفریده میشد تا بساط قانون تکامل که نشانه نقصان نسبی موجودات جهان است- به کلی برچیده شود؟ خلاصه اینکه: چرا ما از اول ناقص آفریده شدیم که حالا محتاج به تکمیل باشیم؟!
اینان که چنین ایراد میگیرند اصولًا از این نکته غافلاند که یک سلسله از کمالات و افتخارات، جنبه اکتسابی دارد و ما باید با اعمال خود آن را به دست آوریم. یعنی اگر از روی اراده و اختیار خود آنها را انجام ندهیم به آن کمال نمیرسیم.
هرگز کمالات ذاتی و فطری که بدون دخالت اراده و اختیار ما به وجود آمده- نمیتواند جای کمالات اکتسابی را بگیرد.
به مثالی توجه فرمایید: یکی از صفات عالی و ممتاز انسان، روح همدردی و کمک به افراد ناتوان و دردمند اجتماع است. اگر ما از روی اختیار و با آزادی کامل به آنها کمک کنیم، در واقع دو کار انجام دادهایم:
الف) آنها را از پریشانی نجات دادهایم.
ب) روح نوع دوستی را در وجود خود پرورش داده و با تکرار این