- 1- پای عقل 1
- مقدّمه: 1
- در جست و جوی گمشدهها 1
- 2- وجدان بجای مذهب 2
- 3- راه شناسائی مردان خدا 3
- 5- وظائف سنگین و شرائط سنگینتر 4
- 4- رابطه مرموز با جهان ماوراء طبیعت 4
- اشاره 7
- بخش اول: لزوم بعثت انبیاء 7
- مخالفان سرسخت 8
- اشاره 14
- 1- لزوم بعثت انبیا از نظر تعلیم 14
- یک ایراد ساده 15
- آیا اخلاق نتیجه علم است؟ 19
- 2- لزوم بعثت انبیا از نظر تربیت و اخلاق 19
- تشکیل شخصیّت انسان از دو نیمه علم و غرایز 20
- راه صحیح تربیت 22
- مربی کامل کیست؟ 23
- 3- لزوم بعثت انبیا از نظر قانون و اجتماع 24
- اشاره 24
- 1- سرچشمه تمایل انسان به زندگی اجتماعی 25
- 2- زیر بنای اجتماع و علل احتیاج به قانون 28
- الف) تقسیم کار 31
- 3- یک اجتماع کامل 31
- اشاره 31
- ب) سازمان و تشکیلات 32
- اشاره 32
- [نکتهای مهم 33
- ج) قوانین و مقررات 34
- 4- بهترین قانونگزار کیست؟ 36
- شرایط یک قانونگزار کامل 37
- 4- راه دیگر اثبات لزوم بعثت پیامبران. 41
- سخن گفتن جهان آفرینش با انسان 41
- بخش دوم: قلمرو حکومت وجدان 55
- اشاره 55
- قلمرو حکومت وجدان 56
- ایراد روشنفکران 56
- اشاره 56
- الف) مادیها 57
- اشاره 57
- 1- وجدان چیست؟ 58
- 2- اختلاف درجات وجدان 61
- 3- وجدان بستگی به تشخیص دارد 62
- 4- رابطه وجدان با آداب و رسوم 63
- 5- رابطه وجدان با تکرار عمل 66
- 6- آیا میتوان وجدان را فریب داد؟ 67
- 7- مبارزه وجدان با غرایز 69
- وجدان به جای مذهب! 71
- اشاره 73
- 1- وجدان ضمانت اجرایی کافی ندارد 73
- مقایسه نظارت وجدان و مذهب با یکدیگر 73
- 2- امکان گمراه شدن وجدان 76
- 4- نظارت وجدان جنبه عمومی ندارد 76
- 3- امکان فریب خوردن وجدان 76
- 5- تکرار گناه و کم شدن تأثیر وجدان 78
- دو ایراد قابل توجه 79
- اشاره 79
- 1- اغراق و مبالغه 82
- 2- شرایط استثنایی 83
- 3- تأثیر تبلیغات مذهبی 85
- 4- آزمایش نظریه اجتماعی 87
- پیامبر تن 88
- بخش سوم: چگونگی شناخت پیامبران 99
- اشاره 99
- چگونگی شناخت پیامبران 100
- اشاره 101
- 1- اعجاز 101
- اشاره 122
- 1- معجزه قید و شرط خاصی ندارد. 122
- الف) خوارق عادات بشری قابل معارضه است 123
- 2- وضع اعجاز کنندگان گواه صدق آنهاست 124
- ب) خوارق عادات بشری تاب مقاومت در برابر معجزات ندارد 124
- [2- مطالعه در حالات مدعی نبوت و بررسی محتویات آیین او جمع آوری قرائن:] 127
- اشاره 127
- 1- وضع محیط دعوت 129
- 2- زمان دعوت 129
- 4- محتویات آئین او از نظر معارف 130
- 3- خصوصیات روحی، اخلاقی مدعی نبوت 130
- 5- آئین او از نظر قوانین، احکام و اخلاق 130
- 6- وسائل پیشرفت 130
- 7- ایمان آورندگان به او چه کسانی بودهاند؟ 130
- 8- ایمان او به گفتههای خودش 131
- 10- دعوت منظم و یکنواخت 131
- 9- آیا با خرافات و هوس بازیهای محیط مبارزه میکند؟ 131
- [3- گواهی پیامبران پیشین 132
- اشاره 132
- یک نمونه جالب از مدارک دین سازان عصر ما! 134
- بخش چهارم: وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 147
- اشاره 147
- وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 148
- وحی چیست؟ 148
- اشاره 149
- 1- میزان فهم وحی 149
- تصاویر سایه روشن 154
- اشاره 159
- الف) حس مشترک 159
- ب) قوه خیال 5 159
- 2- تفکر فلاسفه قدیم درباره وحی 159
- ج) قوه عقلیه 161
- ایرادات تفکر فلاسفه پیشین 164
- 3- نظر فلاسفه جدید درباره وحی 168
- اشاره 168
- وحی (تجلی شعور ناآگاه!) 170
- وجود اشتراک نظرات فلاسفه درباره وحی 172
- وجود اختراق نظرات فلاسفه 173
- ایرادات نظریه فلاسفه جدید 173
- [1- فقدان دلیل 173
- [2- اصرار بیمورد!] 174
- 3- سازگار نبودن با سخنان پیامبران 176
- 4- آیا وحی همان نبوغ فکری است؟ 177
- بخش پنجم: امتیازات پیامبران 188
- اشاره 188
- 1- معصوم بودن (مصونیت از گناه و خطا) 189
- امتیازات پیامبران 189
- اشاره 189
- اختلاف عقاید در عصمت انبیا 190
- اشاره 191
- [دلائل عصمت 191
- اشاره 192
- الف) محکومیت عوامل گناه در وجود پیامبران 192
- مصونیت همه جانبه 195
- ب) جلب اعتماد عمومی 197
- ج) بی نتیجه ماندن اهداف بعثت پیامبر در صورت معصوم نبودن 201
- 1- خطا در تشخیص و تبلیغ حقایق و تعلیمات مذهبی. 205
- 2- خطا در انجام وظایف 205
- اشاره 205
- مصونیت از خطا 205
- 3- خطا در امور عادی روزانه. 206
- [اشکالات بحث عصمت 207
- الف) معصوم بوذن افتخار نیست! 207
- اشاره 210
- ب) معصوم بودن با «تقیه» سازگار نیست! 210
- تقیه چیست؟ 211
- پاسخ یک اشتباه بزرگ در معنی تقیه 211
- ج) شواهد خلاف 214
- اشاره 214
- 1- گناه مطلق 218
- 2- گناهان نسبن 218
- [3- منزه بودن از عیوب تنفرآمیز جسمی 220
- [2- علم و دانش کافی 220
2- سرچشمه وحی، همان برتری روحی، نبوغ فکری و عظمت شخصیّت پیامبران است.
3- وحی به وسیله یک موجود روحانی مستقل از وجود ما (به نام پیک وحی یا فرشته) صورت نمیگیرد، بلکه آن شعور نا آگاه و به عقیده فلاسفه قدیم، ناشی از تماس با عقل فعّال است.
وجود اختراق نظرات فلاسفه
1- فلاسفه قدیم میگویند: عقل فعّال که خزانه و منبع تمام علوم انسانی است- بیشتر از یکی نیست و تمام پیامبران با آن رابطه نزدیک داشته و از آن الهام میگرفتهاند، در حالی که فلاسفه جدید، شخصیّت مخفی هر کس را جدا از دیگری میدانند.
2- فلاسفه قدیم میگویند: عقل فعّال (سرچشمه وحی) یک موجود روحانی مستقل از وجود ماست ولی شعور نا آگاه- که از نظر فلاسفه جدید منبع وحی است- مستقل از وجود ما نیست، بلکه قسمتی از شخصیّت ما را تشکیل میدهد.
ایرادات نظریه فلاسفه جدید
[1- فقدان دلیل
1- نمیتوان انکار کرد که عقیده به وحجود یک شخصیّت دوم برای انسان به نام شعور نا آگاه، گر چه هنوز از نظر علمی دوران کودکی خود را سپری میکند و نقاط مبهم و نا شناخته فراوانی دارد، ولی امروزه اصل وجود چنین شخصیتی جزا مسلمات علمی شمرده میشود و قرائن مختلفی نیز آن را تأیید میکند. بنابراین ما در اصل وجود این شخصیّت نامرئی بحثی نداریم. بحث ما در این است که هیچ گونه دلیلی مبنی بر تطبیق مسئله وحی بر موضوع شعور ناآگاه وجود ندارد. شاید کسانی که مسئله وحی را به کمک این نظریه، تفسیر کرد و