- 1- پای عقل 1
- مقدّمه: 1
- در جست و جوی گمشدهها 1
- 2- وجدان بجای مذهب 2
- 3- راه شناسائی مردان خدا 3
- 4- رابطه مرموز با جهان ماوراء طبیعت 4
- 5- وظائف سنگین و شرائط سنگینتر 4
- بخش اول: لزوم بعثت انبیاء 7
- اشاره 7
- مخالفان سرسخت 8
- 1- لزوم بعثت انبیا از نظر تعلیم 14
- اشاره 14
- یک ایراد ساده 15
- آیا اخلاق نتیجه علم است؟ 19
- 2- لزوم بعثت انبیا از نظر تربیت و اخلاق 19
- تشکیل شخصیّت انسان از دو نیمه علم و غرایز 20
- راه صحیح تربیت 22
- مربی کامل کیست؟ 23
- 3- لزوم بعثت انبیا از نظر قانون و اجتماع 24
- اشاره 24
- 1- سرچشمه تمایل انسان به زندگی اجتماعی 25
- 2- زیر بنای اجتماع و علل احتیاج به قانون 28
- الف) تقسیم کار 31
- 3- یک اجتماع کامل 31
- اشاره 31
- اشاره 32
- ب) سازمان و تشکیلات 32
- [نکتهای مهم 33
- ج) قوانین و مقررات 34
- 4- بهترین قانونگزار کیست؟ 36
- شرایط یک قانونگزار کامل 37
- سخن گفتن جهان آفرینش با انسان 41
- 4- راه دیگر اثبات لزوم بعثت پیامبران. 41
- بخش دوم: قلمرو حکومت وجدان 55
- اشاره 55
- قلمرو حکومت وجدان 56
- ایراد روشنفکران 56
- اشاره 56
- الف) مادیها 57
- اشاره 57
- 1- وجدان چیست؟ 58
- 2- اختلاف درجات وجدان 61
- 3- وجدان بستگی به تشخیص دارد 62
- 4- رابطه وجدان با آداب و رسوم 63
- 5- رابطه وجدان با تکرار عمل 66
- 6- آیا میتوان وجدان را فریب داد؟ 67
- 7- مبارزه وجدان با غرایز 69
- وجدان به جای مذهب! 71
- اشاره 73
- مقایسه نظارت وجدان و مذهب با یکدیگر 73
- 1- وجدان ضمانت اجرایی کافی ندارد 73
- 4- نظارت وجدان جنبه عمومی ندارد 76
- 2- امکان گمراه شدن وجدان 76
- 3- امکان فریب خوردن وجدان 76
- 5- تکرار گناه و کم شدن تأثیر وجدان 78
- اشاره 79
- دو ایراد قابل توجه 79
- 1- اغراق و مبالغه 82
- 2- شرایط استثنایی 83
- 3- تأثیر تبلیغات مذهبی 85
- 4- آزمایش نظریه اجتماعی 87
- پیامبر تن 88
- بخش سوم: چگونگی شناخت پیامبران 99
- اشاره 99
- چگونگی شناخت پیامبران 100
- اشاره 101
- 1- اعجاز 101
- اشاره 122
- 1- معجزه قید و شرط خاصی ندارد. 122
- الف) خوارق عادات بشری قابل معارضه است 123
- ب) خوارق عادات بشری تاب مقاومت در برابر معجزات ندارد 124
- 2- وضع اعجاز کنندگان گواه صدق آنهاست 124
- [2- مطالعه در حالات مدعی نبوت و بررسی محتویات آیین او جمع آوری قرائن:] 127
- اشاره 127
- 2- زمان دعوت 129
- 1- وضع محیط دعوت 129
- 7- ایمان آورندگان به او چه کسانی بودهاند؟ 130
- 4- محتویات آئین او از نظر معارف 130
- 3- خصوصیات روحی، اخلاقی مدعی نبوت 130
- 5- آئین او از نظر قوانین، احکام و اخلاق 130
- 6- وسائل پیشرفت 130
- 10- دعوت منظم و یکنواخت 131
- 8- ایمان او به گفتههای خودش 131
- 9- آیا با خرافات و هوس بازیهای محیط مبارزه میکند؟ 131
- [3- گواهی پیامبران پیشین 132
- اشاره 132
- یک نمونه جالب از مدارک دین سازان عصر ما! 134
- بخش چهارم: وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 147
- اشاره 147
- وحی (دستگاه گیرنده مرموز) 148
- وحی چیست؟ 148
- اشاره 149
- 1- میزان فهم وحی 149
- تصاویر سایه روشن 154
- الف) حس مشترک 159
- ب) قوه خیال 5 159
- 2- تفکر فلاسفه قدیم درباره وحی 159
- اشاره 159
- ج) قوه عقلیه 161
- ایرادات تفکر فلاسفه پیشین 164
- 3- نظر فلاسفه جدید درباره وحی 168
- اشاره 168
- وحی (تجلی شعور ناآگاه!) 170
- وجود اشتراک نظرات فلاسفه درباره وحی 172
- ایرادات نظریه فلاسفه جدید 173
- [1- فقدان دلیل 173
- وجود اختراق نظرات فلاسفه 173
- [2- اصرار بیمورد!] 174
- 3- سازگار نبودن با سخنان پیامبران 176
- 4- آیا وحی همان نبوغ فکری است؟ 177
- بخش پنجم: امتیازات پیامبران 188
- اشاره 188
- 1- معصوم بودن (مصونیت از گناه و خطا) 189
- اشاره 189
- امتیازات پیامبران 189
- اختلاف عقاید در عصمت انبیا 190
- [دلائل عصمت 191
- اشاره 191
- اشاره 192
- الف) محکومیت عوامل گناه در وجود پیامبران 192
- مصونیت همه جانبه 195
- ب) جلب اعتماد عمومی 197
- ج) بی نتیجه ماندن اهداف بعثت پیامبر در صورت معصوم نبودن 201
- 2- خطا در انجام وظایف 205
- 1- خطا در تشخیص و تبلیغ حقایق و تعلیمات مذهبی. 205
- اشاره 205
- مصونیت از خطا 205
- 3- خطا در امور عادی روزانه. 206
- الف) معصوم بوذن افتخار نیست! 207
- [اشکالات بحث عصمت 207
- اشاره 210
- ب) معصوم بودن با «تقیه» سازگار نیست! 210
- پاسخ یک اشتباه بزرگ در معنی تقیه 211
- تقیه چیست؟ 211
- اشاره 214
- ج) شواهد خلاف 214
- 2- گناهان نسبن 218
- 1- گناه مطلق 218
- [2- علم و دانش کافی 220
- [3- منزه بودن از عیوب تنفرآمیز جسمی 220
مفاسد، مصونیت همه جانبه دارد.
در مثالهای بالا، مصونیت در دایره بسیار محدودی بود. حال اگر کسی در برابر تمام گناهان، چنین حالتی را پیدا کند، یعنی به قدری اطلاعات او وسیع و چشم عقل او واقع بین باشد که به زشتی تمام اعمال ناپسند و مفاسد آنها توجه کامل داشته باشد، ایمان او به روز رستاخیز و پاداش اعمال به قدری قوی و همت او به قدری عالی باشد که خوشنودی خدا و؟ پاکی و پاکدامنی را به هیچ چیز نفروشد و بداند که لذت و منفعت این گونه کارها بسیار سطحی و کم دوام و عواقب دردناک و شوم آنها بسیار طولانی و طاقت فرساست و همچنین تسلط او بر نفس خود به قدری میباشد کهخ هیجانانگیزترین صحنهها نتواند زمان اعصاب او را از دست عقلش بیرون برد و هیچ عاملی نتواند پرده غفلت و بیخبری بر درک و تشخیص صحیح او بیندازد، مسلماً چنین کسی در برابر تمام گناهان و مفاسد، مصونیت همه جانبه دارد.
در مثالهای بالا، مصونیت در دایره بسیار محدودی بود. حال اگر کسی در برابر تمام گناهان، چنین حالتی را پیدا کند، یعنی به قدری
پیامبران در برابر تمامی گناهان، چنین حالتب را داشتند و سرچشمه آن نیز، علم، تقوی، ایمان و قدرت عقل و فکر آنهاست که هوسهای سرکش را در برابر آنها رام کرده است.
همان طور که آن آقای پزشک در برابر آشامیدن آب آلوده، مصونیت دارد، پیامبران هم در مقابل ظلم، ستم، تجاوز به خقوق مردم، شراب، قمار، دروغ، تهمت، دزدی، خیانت و تمام گناهان