رهبران بزرگ صفحه 22

سرکش و قلدر است و گاه می‌شود که چنان از حدود اختیارات خود تجاوز می‌کند که عقل را به زندان می‌افکند و سرنوشت وجود ما را به کلی در اختیار خود می‌گیرد و اینجاست که خط مشی زندگی ما به دست او تعیین می‌شود و اینجاست که تعلیم و آموزش، هیچ گونه نقشی در وجود ما نخواهد داشت. جار و جنجال غرایز سر کش چنان غوغایی در سرزمین وجود ما به راه می‌اندازد که هرگز صدای عقل خیر اندیش، مدبّر و راهنما به گوش نمی‌رسد و مقدرات ما به دست همین غرایز می‌افتد.

راه صحیح تربیت

با توجه به این حقایق- که غالباً شواهد زنده آن را در دوران زندگی خود دیده و آزموده‌ایم- تصدیق می‌فرماید که مشکل تربیت و تهذیب اخلاق، تنها مسئله جهل و ندانستن خوب و بد نیست، بلکه مشکل اساسی همان تعدیل غرایز و بهره برداری صحیح از آنها در راههای مفید و سودمند است.

به عبارت دیگر: تربیت صحیح آن است که علاوه بر راهنمایی عقل و درک صحیح عوامل سعادت و فضیلت، امیال و غرایز را آن چنان پرورش دهیم که با ندای عقل و وجدان هماهنگ شود و از این منابع بزرگ وجودمان (امیال و غرایز) در راه هدف‌های عالی عقلانی به صورت صحیحی بهره برداری کنیم. 12

به عبارت ساده‌تر: باید این قوه اجرایی، صد در صد مطیع، با انضباط و از نظر تشکیلات، هماهنگ و همصدا با قوه قانونگزاری عقل باشد و این مسیر نیست مگر از طریق به کار بستن اصول دقیق