رهبران بزرگ صفحه 28

روشن) علت تمایل نوع انسان به زندگی اجتماعی روشن می‌شود.

احزاب کنونی دنیا- که در واقع اجتماعات فشرده‌تری در دل اجتماع بزرگ انسانی هستند- بر اساس همین منطق و طرز تفکر بنا شده‌اند، نه بر اساس غریزه استخدام (1) و امثال آن. اجتماع بزرگ انسانی هم از روز نخست بر همین پایه بوده است. البته شکی نیست که انسان‌های اولیه- که این حقایق را به صورت مبهمی درک می‌کردند- اجتماع خیلی ناقصی داشتند که از حدّ اجتماعات قبیلگی تجاوز نمی‌کرد و هر قدر لزوم این همکاری حیاتی بیشتر درک شد، ارتباطات اجتماعی محکم‌تر و اجتماع به صورت کامل‌تر و وسیع‌تری در آمد.

به همین جهت از هم اکنون پیش بینی می‌شود که در آینده بر اثر رشد فکری انسان‌ها لزوم همکاری ملت‌ها و تعاون بین المللی و جهانی آن قدر روشن شود که همه دنیا به صورت یک کشور و بلکه یک خانواده در آید و تمام مرزهایی که به دست بشر ساخته شده، برداشته شود و یک قانون بر سراسر جهان حکومت کند.

2- زیر بنای اجتماع و علل احتیاج به قانون

ماهیت اجتماع را می‌توان یک قرارداد عمومی بر اساس تعاون و همزیستی دانست.

ممکن است سئوال کنید که ما این قرارداد را در چه زمان و مکانی

1- اصولًا استخدام و به عبارت دیگر استثمار و استعمار، معلوم نیست جزء غرایزانسان باشد!