رهبران بزرگ صفحه 96

می‌کند. برای همین است که نصایح وجدان بر حسب زمان، محیط، عادت و رسوم تغییر می‌کند. تاریخ شاهد اعمال وحشیانه ایست که اشخاص مختلف در زیر سرپوش زیبای وجدان مرتکب می‌شوند.

همه می‌دانند که اعراب قبل از اسلام دختران خود را زنده به گور می‌کردند، ولی در آن زمان وجدان این گونه اشخاص از این جنایت ننگین ممانعت نمی‌کرد. در آن زمان کمتر کسی بود که پدری را که تازه دختر معصومش را زنده زیر خاک کرده ملامت کند، زیرا پدری با انجام چنین عمل ننگینی حس می‌کرد که وظیفه وجدانی خود را به نحو اکمل انجام داده است و بنابراین وجدان شاد و آرامی داشت!!

9- مزون امپراطور رم- که یادگار حزن آوری را به یادگار گذاشته- چاقوی آلوده به خون را پس از کشتن مادرش به وجدان خود نشان داد تا برای آرامش درونی خود دلیل قانع کننده‌ای داشته باشد!

زمانی که همین امپراطور خون آشام امر کرد شهر رم- پایتخت امپراطوری- را آتش بزنند، روی تپه‌ای رفت تا با شادی و خرمی، شعله‌هایی را که به آسمان زبانه می‌کشید و خانه‌هایی که روی همدیگر فرو می‌ریخت، با دقت تماشا کند!

تسکین دهنده وجدان مزون، زبانه‌های آتش، صدای خراب شدن خانه‌ها و ویرانی شهر بود!

امروزه از این گونه افرادی که سعی دارند جنایات و وحشی گری‌های خود را منطبق با وجدان گردانند در گوشه و کنار دنیا دیده می‌شودند!

10- این عذر، انسان را به یاد داستانی می‌اندازد که می‌گوید که از