معرفت نبی و امام صفحه 156

زمخشری در تفسیر آیه «أَطیعُوا الله وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أولِی الأمر مِنْکُمْ» می گوید :

المراد بأولی الأمر منکم، أمراء الحقّ. لأنّ أمراء الجور، الله و رسوله برئیان منهم فلا یعطفون علی الله و رسوله فی وجوب الطاعه لهم. (1)

یعنی: مقصود از اولوالامر حاکمان و سلاطین حق هستند، زیرا خداوند و رسولش از حاکمان ستمگر بیزارند پس نمی شود آنان را در وجوب طاعت با خدا و رسول یکی دانست.

بیضاوی هم در تفسیر آیه کریمه می نویسد:

أمر الناس بطاعتهم بعد ما أمرهم بالعدل، تنبیهاً علی أنّ وجوب طاعتهم ماداموا علی الحقّ.

یعنی: خدای تعالی بعد از آنکه حاکمان را امر به عدل و داد کرده، مردم را امر به اطاعت آنها نموده است تا بفهماند که اطاعت از حاکمان تا موقعی واجب است که بر حق باشند. (2)

طبری نیز بعد از ذکر اقوالی در معنای اولوالامر می نویسد:

و أولی الأقوال فی ذلک بالصّواب قول من قال: هم الأمراء و الولاه لصّحه الأخبار عن رسول الله (ص) بالأمر بطاعه الأئمّه و الولاه فیما کان طاعه و للمسلمین مصلحه.

یعنی: نزدیکترین قول به حقّ در معنای اولوالامر گفته کسی است که می گوید : أولی الامر همان امیران و والیانند. زیرا روایات صحیحی از رسول خدا (ص) رسیده که در آنها امر به اطاعت امامان و والیان در اموری کرده که طاعت باشد و مصلحت مسلمین هم در آن باشد. (3)

توجّه به این نکته لازم است که: اطاعت رسول خدا صلی الله و علیه و آله و سلم

1- . الکشاف 1/514.
2- . تفسیر بیضاوی 1/220.
3- . تفسیر طبری 5/95.