معرفت نبی و امام صفحه 16

دایره کاربرد لفظ رسول خیلی وسیع است و در مقابل لفظ نبی در موردی ویژه به کار رفته است. حال باید دید آنگاه که رسول در همان مورد خاص به کار می رود، چه تفاوتی با نبی دارد.

فرق رسول و نبی

در روایات امامان معصوم علیهم السلام رسول از نظر مصداق اخصّ از نبی شمرده است. یعنی همه رسولان نبی هستند، ولی همه انبیا رسول نیستند. به دیگر سخن: رسولان الهی علاوه بر نبوّت چیزی را دارا هستند که انبیا آن را ندارند. در خصال 2/524، از ابوذر نقل می کند که از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم پرسید :

یَا رَسُولَ اللهِ کَمِ النَّبِیُّونَ؟ قَالَ: مِائَهُ أَلْفٍ وَ أَرْبَعَهٌ وَ عِشٌرُون أَلَفَ نَبِیّ. قُلْتُ: کَمِ الْمُرْسَلُونَ مِنْهُمْ؟ قَالَ: ثَلاَثْمِائَهٍ وَ ثَلاَثَهَ عَشَرَ جَمَّاءَ غَفِیرَاءَ.

ای رسول خدا، پیامبران چند نفرند؟ حضرت فرمود: یک صد و بیست و چهار هزار نفر. عرض کردم: مرسلین از آنها چند نفرند؟

فرمود: سی صد و سیزده نفر، جمعی کثیر.

این روایت در بحار 11/60، از کتاب اختصاص از امام صادق علیه السلام و در صفحه 43 از ابن عبّاس نقل شده است. با این تفاوت که در نقل ابن عبّاس با تعبیر «رُسُل» آمده که جمع «رسول» است و در نقل امام علیه السلام با تعبیر «مرسلین» آمده است.

این روایت به صراحت دلالت دارد که تعداد کمی از انبیا رسول بودهاند ولی جهت امتیاز رسول از نبی از این روایت به دست نمی آید. درباره این امتیاز روایاتی دیگر وارد شده است که در ذیل نقل می شود.

در اصول کافی 1/176، از زراره نقل می کند که از امام باقر علیه السلام پرسید : رسول کیست و نبی کیست؟ حضرت فرمود :

النِّبِیُّ الذِّی یَرَی فِی مَنَامِه وَ یَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ لاَ یُعَایِنُ الْمَلَکَ. وَ الرَّسُولُ الَّذی یَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ یَرَی فِی الْمَنَامِ وَ یُعَایِنُ الْمَلَکَ.