معرفت نبی و امام صفحه 180

دنیا تمام بشود و همه انسانها بتوانند با حجّت الهی ارتباط برقرار کرده و او را به حسّ مشاهده کنند، چنین امری نه از تاریخ گذشتگان به دست می آید و نه تجربه حال حاضر آن را تأیید می کند و نه در روایات دینی از آن خبری وجود دارد. البته به قطع می توان گفت که زمانی نبوده که در آن زمان هیچ مؤمنی اصلاً وجود نداشته باشد، بلکه در هر زمانی مؤمنانی در درجات مختلف ایمان وجود داشته و دارند.

نکته قابل تذّکر دیگر اینکه امام از نظر شیعه نه تنها حجّت بر همه انسانهاست بلکه او امام و حجّت تمام خلایق در همه عوالم است. امام صادق علیه السلام به سدیر فرمود :

نَحْنُ قَوْمٌ مَعْصُومُونَ، أَمَرَ الله تَبارَکَ وَ تَعالی بِطاعَتِنا وَ نَهی عَنْ مَعْصِیَنِنا. نَحْنُ الْحُجَّهُ البالَغَهُ عَلَی مَنْ دُونَ السَّماءِ وَ فَوقَ الأرْضِ. (1)

ما قومی هستیم که خدای تعالی امر به اطاعت ما کرده و از معصیت ما نهی فرموده است. ما حجّت بالغه الهی هستیم بر آن که میان آسمان و زمین هست.

و در روایت دیگر امام صادق علیه السلام می فرماید :

الأئِمَّهُ الُهدَی واحِدٌ بَعْدَ واحِدٍ، جَعَلَهُمُ الله اَرْکانَ الأرْضَ أَنْ تَمیدَ بِأَهْلِها وَ حُجَّتَهُ البالِغَهَ عَلَی مَنْ فَوْقَ الأرْضِ وَ مَنْ تَحْتَ الثَّری. (2)

خدای تعالی امامان هادی را یکی پس از دیگری ارکان زمین قرار داده تا به وسیله آنها زمین را از اضطراب باز دارد. و آنها را حجّت بالغه خود بر آن که روی زمین و زیر خاک هست، قرار داده است :

و نیز می فرماید :

ما مِنْ شَیءٍ وَ لا مِنْ آدَمی وَ لا اِنْسَّی وَ لا جِنِّیٍّ وَ لاَ مَلَکٍ فِی السَّماواتِ اِلّا وَ