معرفت نبی و امام صفحه 185

«یَا أَبَت اِنّی قَدْ جَاءَنِی مِنَ العِلْمِ مَا لَمْ یِأْتِکَ فَاتَّبِعْنی أَهْدِکَ صَراطاً سَوِیّاً» (1)

ای پدر، به من علمی داده شده که به تو داده نشده است پس از من پیروی کن تا به راه راست هدایتت کنم.

البته در بحث وجوب اطاعت از اهل بیت علیهم السلام نقل کردیم که خداوند متعال در بنیاسرائیل ملک و سلطنت را در خانوادهای قرار داده بود و نبوّت را در خانوادهای دیگر، ولی بر ملک و سلطان رجوع به نبی را لازم کرده بود، و هر دو امر را در بعضی پیامبران و پیامبر خاتم صلی الله و علیه و آله و سلم جمع کرده بود.

رابطه حجّت بودن امام و علم

پیشتر از منصور بن حازم نقل کردیم که: به مردم گفتم: در زمان حیات رسول خدا صلی الله و علیه و آله و سلم او خودش حجّت خدا بر خلق بود. و بعد از آنها سؤال می کردم که، بعد از رسول خدا چه کسی حجّت خدا بر امّت پیامبر خاتم است؟

آنها گفتند: قرآن. گفتم: چون هر گروهی به قرآن استناد می کنند پس نمی شود قرآن حجّت بر امّت باشد. سپس منصور اثبات کرد که کسی فقط می تواند حجّت خدا باشد که عالم به همه قرآن باشد.

امام و خلیفهای که از مسائل دینی اطلّاعی نداشته باشد و در معارف دینی و حقایق اسلامی متخّصص نباشد، چگونه می تواند حجّت تمام عیار بر مؤمنین باشد؟ امام رضا علیه السلام نیز با اشاره به همین امر می فرماید :

وَ اِنَّ الَعْبدَ اِذا اخْتَارَهُ الله عَزَّوَجَلَّلاُِمُورِ عِبادِهِ، شَرَحَ صَدْرَهُ لِذَلِکَ وَ أَوْدَعَ قَلْبَهُ یَنَابِیعَ الْحِکْمَهِ وَ اَلْهَمَهُ العِلْمَ اِلهاماً، فَلَمْ یَعیَ بَعْدَهُ بِجَوابٍ وَ لا یُحَیّرُ فِیهِ عَن الصَّوابِ. فَهُوَ مَعْصُومٌ مُؤَیَّدٌ، مُوَفَّقٌ مُسَدَّدٌ، قَدْ أَمِنَ الخَطایا وَ الْزَلَلِ وَ العِثارِ