معرفت نبی و امام صفحه 188

از امام صادق علیه السلام سؤال شد :

اذا سُئِلَ الاِمامُ کَیْفَ یُجیبُ؟ قالَ: اِلهامٌ أَوْ اسْماعٌ. وَ رُبَّما کانَا جَمیعاً. (1)

وقتی از امام سؤال می شود چگونه جواب می دهد؟ فرمود: به الهام یا به خواندن در گوش و گاهی به هر دو.

انسان موقعی که از مادر زاده می شود هیچ چیزی نمی داند، خدای تعالی می فرماید :

«وَ الله أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً (2) ».

و خداوند شما را از شکمهای مادرانتان بیرون آورد در حالی که هیچ چیزینمی دانستید.

ولی بعضی از همین انسانها آنگاه که از مادر زاده می شوند، نه تنها که عالم است بلکه دارای مقام نبوّت هم می شود. در قرآن می خوانیم که حضرت عیسی آنگاه که از مادر زاده شد و هنوز طفلی در گهواره بود، زبان به سخن گشود و گفت:

«اِنّی عَبْدُالله آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنِی نَبِیّاً (3) ».

یعنی: من بنده خدایم. به من کتاب داده و مرا پیامبر قرار داده است.

و همین انسان بعد از آنکه دانشمندی بزرگ می شود، موقعی می رسد که همه علوم خود را از یاد می برد و مانند بچّهای می شود که تازه به دنیا آمده است. خداوند متعال می فرماید :

«و مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ اِلَی أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلا یَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئاً (4) ».

و بعضی از شما به پستترین مرحله عمر خویش می رسد تا اینکه بعد از علم و آگاهی هیچ چیزی نمی داند.

1- . بحارالانوار 26/19.
2- . نحل (16)/78.
3- . مریم (19)/30.
4- . حجّ(22)/5.