معرفت نبی و امام صفحه 19

«وَ مَا کانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللّهُ اِلاَّ وَحْیاً أَوْ مَنْ وَرَاء حَجابٍ أَوْ یُرْسَلَ رَسولاً فَیُوحِیَ باِذْنِهِ مَا یَشَاءُ اِنِّهُ عَلِیٌّ حَکِیمٌ. (1)

هیچ بشری را نرسد که خدا با او سخن بگوید مگر در قالب وحی یا از پس حجاب و یا اینکه رسولی را نزد او بفرستد تا به اذن خدا به او وحی نماید. که خدا برتر و حکیم است.

خدای تعالی در آیه شریفه سخن گفتن خود را با بشر منحصر به سه نوع کرده است :

1) وحی

وحی در اصل به معنای اشاره سریع است. در مفردات راغب/515، آمده است :

«اصل الوحی الإشاره السریعه. و لتَضَمُّن السرعه قیل: امر وحیٌ.»: وحی به معنی اشاره سریع است. و به اعتبار سرعت گفتهاند: «امر وحی». یعنی: کار سریع.

در معجم مقائیس اللّغه 6/93 می نویسد: «وحی... أصل یدلّ علی إلقاء علم فی إخفاء أو غیره إلی غیرک. فالوحی: الإشاره. و الوحی: الکتاب و الرّساله. و کلّ ما ألقیته الی غیرک حتی علمه فهو وحی کیف کان... و الوحی: السریع. و الوحی: الصوت.» یعنی وحی در اصل القای علم در پنهانی است یا القای چیز دیگر به دیگری است. وحی به معنای اشاره، کتاب و نامه است... به طور کلّی وحی یعنی هر چیزی که به دیگری القا می شود و او آن را بفهمد به هر صورت که باشد... و وحی به معنی سریع است، و به معنی صداست.

در قاموس قرآن 7/189 می گوید: جامع تمام معانی «تفهیم خفی» است و اگر وحی و ایحاء را تفهیم خفی و کلام خفی معنا کنیم، جامع تمام معانی خواهد بود.

در بحار 18/268، نقل می کند که از امام صادق علیه السلام سؤال شد: آیا رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم نمی گفت: جبرئیل گفت: و این جبرئیل است که مرا