معرفت نبی و امام صفحه 248

که به حال عقل و شناخت آمدند، از کرده های خود نادم و پشیمان می شوند. و خود این پشیمانی و ندامت گویای تأثیر فراوان علم و توجّه در اجتناب از بدیها و زشتیهاست.

پس این گناهان و کارهای ناشایست که در روی این کره خاکی از انسان سر می زند، ناشی از جهل و غفلت و نسیان به آثار و پیامدهای آنهاست. البته منظور از جهل یعنی نبود علمالیقین و عینالیقین.

امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید :

فَاِنَّکُم لَو قَدْ عَایَنْتُم ما قَد عایَنَ مَنْ ماتَ مِنْکُمْ، لَجَزِعْتُمْ وَ وَهِلْتُمْ، وَسَمِعْتُمْ وَ

أَطَعْتُمْ... (1) .

اگر آنچه مردگان شما پس از مرگ مشاهده کردهاند شما هم به عیان می دیدید، قطعاً بیتابی می کردید و ترس وجود شما را بر می داشت، و گوش می کردید و اطاعت می نمودید...

و نیز می فرماید :

فَاِنَّ مَنِ اتَّقی اللّه، جَلَّ وَ عَزَّ و قَوِیَ وَ شَبُعَ وَ رَوِی، وَ رُفِعَ عَقلُه عَنْ أَهْلِ الدُّنیا، فَبَدَنَهُ مَعَ أهلِ الدُّنیا وَ قَبْلُهُ وَ عَقْلُهُ مَع الآخِرَهِ فَأَطَفَأَ بِضَوْءِ قَلْبِهِ ما أبصَرَتْ مِنْ حُبَّ الدّنیا، فَقَذَّرَ حَرامَها وَ جانَبَ شُبُهاتِها... (2)

کسی که از خدا تقوا کند، بزرگ و عزیز و قوی و سیر و سیراب می شود و عقل و خردش از اهل دنیا فراتر می رود. بدنش با اهل دنیا می باشد و دل و عقلش آخرت را می بیند. دوستی دنیا را که مقابل دیده هایش است (دنیای نقد) با نور دلش از بین می برد. پس حرام دنیا را واقعاً چرکین و ناپاک می شمارد و از شبهات دوری می کند...

البته باید توجه داشت که خدای تعالی انسان را مختار و آزاد قرار داده است و او با وجود علم به مصالح و مفاسدِ هر عمل و کاری، باز آزاد است که آن را انجام دهد