معرفت نبی و امام صفحه 25

اقسام وحی

اشاره

واژه وحی در نگرش جامع به قرآن، ابتدا به دو بخش الهی و شیطانی تقسیم شده است که بخش الهی آن دارای دو شاخه تکوینی و تشریعی می باشد. آنگاه وحی تشریعی در سه شاخه الهام، ایجاد صدا و آمدن فرشته قرار گرفته و سپس الهام نیز در دو حالت خواب و بیداری مطرح شده است. در بخش تکوینی گاه موجودات غیر ذیشعور مورد نظر می باشد که خود شامل دو قسمت جمادات و حیوانات می باشد و گاه وحی به موجودات ذیشعور مطرح گردیده است.

اینک برای هر یک از شاخه های بحث آیاتی از قرآن مجید را همراه با پارهای توضیحات روایی یادآور می شویم :

1) وحی تشریعی

الف: الهام در خواب

قرآن در مورد مأموریت حضرت ابراهیم خلیل علیه السلام در قربانی کردن فرزندش اسماعیل علیه السلام از زبان آن حضرت خطاب به پسر می فرماید :

«یَا بُنَیَّ اِنّی أری فِی المَنَامِ أِنِّی أَذْبَحُکَ فَاْنظُرْ مَاذا تَرَی». (1)

ای پسرکم، من در خواب دیدم که تو را می کشم، پس بنگر چه به نظرت می آید.

و در مورد ورود پیامبر به مسجدالحرام می فرماید :

«لَقَدْ صَدَقَ اللهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ اِنْ شَاءَ اللهُ...». (2)

حقّا خداوند درستی خواب پیامبرش را محقّق ساخت که شما بدون شک، به خواست خدا در مسجدالحرام در خواهید آمد...

پیشتر در بحث فرق بین نبی و رسول از امام باقر علیه السلام نقل کردیم که فرمود :