معرفت نبی و امام صفحه 250

در این روایت حضرت ابتدا به جهاتی از علوم امام اشاره می کند، سپس عصمت و در امان بودن از خطا و لغزش و انحراف را مترتّب بر آن می نماید.

5) نصبی بودن امام

اشاره

یکی دیگر از ویژگیهای مهم و اساسی امام بنابر اعتقاد شیعه، منصوب بودن او از ناحیه خدای تعالی است. شیعه می گوید: بشر حقّ تعیین امام را از سوی خود ندارد، بلکه این امر از توان بشر خارج است. پس در اینجا دو عنوان مورد بحث قرار می گیرد :

الف : تعیین امام خارج از توان بشر است و باید خدای تعالی او را تعیین کند.

ب: خداوند متعال این کار را انجام داده است.

ما ابتدا ادلّه عنوان اوّل را ذکر کرده، سپس به بحث از عنوان دوم می پردازیم.

ادلّه نصبی بودن امام

1) وجوب طاعت به طور مطلق

پیشتر ذکر کردیم که یکی از ویژگیهای مهمّ امام وجوب طاعت و فرمانبری مطلق از اوست. و گفتیم که هیچیک از خلایق را نسبت به دیگری حقّ مولویّت و آمریّت نیست، و مولویّت و آمریّت فقط حقّ خدای تعالی است که مالک و خالق همه خلایق است. بنابراین کسی حقّ مولویّت و آمریّت در عرض خدای تعالی ندارد و طاعت هیچ کسی در عرض خدای تعالی نه تنها لازم و واجب نیست بلکه حرام و ممنوع است. پس وجوب طاعت امام باید در طول وجوب طاعت خدای تعالی بوده و به آن بر می گردد. و این ممکن نیست مگر اینکه خدای تعالی او را حقّ مولویّت و آمریّت بر مردم عطا فرماید و اطاعت او را بر مردم واجب و لازم نماید. و فقط در این صورت است که اطاعت او واجب و لازم می شود.

در اینجا سؤالی مطرح می شود که: اگر مردم بدون توجه به امر خدای تعالی