معرفت نبی و امام صفحه 271

سلَّم این امر به صراحت بیان شده است. او با این بیان، حقّ اختیار و انتخاب امام را از امّت نفی می کند. زیرا بدیهی است که با وجود انتخاب و تعیین خدای تعالی، برای امّت حقّی نخواهد بود. ولی وقتی امّت این انتخاب و تعیین خدا را نپذیرفت و طریق عصیان را پیش گرفت و انتخاب خود را مقدّم بر انتخاب خدا دانست، باز هم حجّت بر مثل معاویه تمام است. زیرا امّت، امیرالمؤمنین علی علیه السلام را به امامت و خلافت برگزیده بود پس معاویه حقّ ندارد انتخاب امّت را نادیده گرفته، و برخلاف خواست امّت به مخالفت با خلیفه منتخب قیام کند.

پس با توجه به این نکات اگر امیرالمؤمنین علیه السلام در مواردی به انتخاب و بیعت امّت استناد می کند، معلوم است که فقط به خاطر آن است که حجّت را بر مخالفین تمام کند نه اینکه او با این امر بخواهد مشروعیّت امامت و خلافتش را اثبات نماید. و این امر با توجّه به مجموع سخنان ایشان به روشنی مشهود است و جای هیچگونه تردیدی در آن نیست.