معرفت نبی و امام صفحه 280

پس معرفت واجب و لازم بر خلق، پذیرش تعریف الهی است. و بدیهی است که اصل معارف معرفت خداست. و انسان به معرفت خداست که رسول و امام را معرفت پیدا می کند و معرفت رسول و امام بیمعرفت خدا ناممکن است. امام صادق علیه السلام در زمان غیبت شیعیان را امر به خواندن این دعا می کند :

َاَلّلهُمَّ عَرِّفْنی نَفْسَکَ. فَاِنَّکَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ، لَمْ أَعْرِفْکَ.

َالّلهُمَّ عَرّفْنِی نَبِیّکَ. فَاِنَّکَ اِنْ لَمْ تُعَرِِّفْنِی نَبِیّکَ، لَمْ أَعْرِفْهُ قَطُّ.

اَللّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَتَّکَ، فَاِنَّکَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَتَّکَ، ضَللْتُ عَنْ دِینی. (1)

خدایا، خود را به من معرّفی کن؛ که اگر خویش را به من نشناسانی، هیچگاه تو

را نخواهم شناخت.

خداوند، پیامبرت را به من بشناسان؛ که اگر او را به من معرّفی نکنی، هرگز او رانخواهم شناخت.

خدایا، حجّت خود را به من معرّفی نما؛ که اگر او را به من نشناسانی، از دینم منحرف خواهم شد.

پس معرفت رسول بعد از معرفت خدای تعالی است، و همچنین معرفت امام بعد از معرفت خدای تعالی و رسول خداست. ولی در روایات دیگر امر به عکس است. امام باقر علیه السلام می فرماید :

بِنَا عُبِدَاللّهُ. وَ بِنَا عُرِفَ اللّهُ. وَ بِنَا وُحَّدَ الله تَبارکَ وَ تَعَالَی. (2)

به وسیله ما خداوند پرستش می شود. و به وسیله ما خداوند شناخته می شود. و به وسیله ما به یگانگی خداوند ایمان آورده می شود.

و امام صادق علیه السلام می فرماید :

اَلأوْصِیاءُ هُمْ أَبْوابُ الله عَزَّوَجَلَّ اَّلتی یُؤتی مِنْهَا. وَ لَوْلاهُمْ ما عُرِفَ الله عَزَّوَجَلَّ. وَ بِهِم احْتَجَّ الله تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی خَلْقِهِ. (3)

اوصیا بابهای خداوند هستند که از آنها به خدا رسیده می شود. و اگر آنها نباشند، خداوند شناخته نمی شود. و خداوند به وسیله آنها بر خلق احتجاج می کند.

1- . الکافی 1/342.
2- . الکافی 1/145.
3- . الکافی1/193.