معرفت نبی و امام صفحه 42

استقامت بیحدّ پیامبران الهی بویژه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلّم در جریان آغاز دعوت و تهدید و تطمیعهای مشرکین نیز گواه روشن دیگری بر این تأثیرناپذیری است. این جمله کوبنده پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم خطاب به مشرکین که توسط عموی گرانقدرشان حضرت ابوطالب ابلاغ گردید، سند ارزنده این مسأله است: «عموجان، به خدا سوگند اگر خورشید را در دست راستم و ماه را در دست چپم قرار دهند تا دست از این دعوت بردارم، هرگز از آن دست برنخواهم داشت تا اینکه یا خداوند آن را پیروز گرداند و یا من در این راه جان بسپارم». (1)

روشن شد که قانونگذاران بشری اساساً توان راهگشایی اصولی برای بشر را ندارند واضحترین دلیل بر اثبات این حقیقت تغییرات دامنهداری است که همواره در قوانین و مقررّات پیشنهادی آنان بروز می کند؛ و یقیناً این تغییر و دگرگونی پایانی هم نخواهد داشت. لذا انسان در شرایط آزاد نمی تواند زمام اختیار خود را در کف فرد یا افرادی بسپارد که فاقد آن جامعیّت مورد اشاره می باشند. از این رو انسان هنگامی اطمینان خاطر خواهد یافت که سر در گرو پیروی از برگزیدگانی نهد که نه تنها این نقاط ضعف را نداشته، بلکه با اتّصال به منبع وحی توان دستگیری همه جانبه از بشر را داشته باشند.

هدایت و نیاز انسان در آن به انبیا

هدایت نسبت به تمامی موجودات با عنوان تکوینی و نسبت به خاصّ انسان - با دو ویژگی قدرت و اختیار - با عنوان تشریعی مطرح شده است. آیه «رَبُّنَا الَّذِی أَعْطی کُلَّ شَیْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَی». (2)

«پروردگار ما اوست که به هر چیزی آفرینش آن را عطا کرد سپس هدایتش کرد» بیانگر هدایت عمومی و تکوینی تمامی موجودات است. و آیه «أِنّا هَدَیْنَاهُ السِّبِیلَ اَمَّا شَاکِراً وَ اِمَّا کَفُوراً». (3) «ما او را به راه هدایت کردیم یا سپاسگزار خواهد شد یا

1- . سیره ابن هشام 1/265.
2- . طه (20)/50.
3- . الدّهر (76)/3.