معرفت نبی و امام صفحه 5

حنیفیّت فطرتی است که خداوند مردمام را با آن مفطور کرده است. در خلق خدا هیچگونه تبدیل و تغییری نیست. و فرمود: خدای تعالی مردم را بر معرفت مفطور کرده است.

پس فطرت - چنانکه امام صادق علیه السلام فرمود - توحید و معرفت خداست که همه بندگان الهی در محفل میثاق آن را به تعریف الهی دارا شدهاند و برای حفظ و رعایت شؤون آن، با خدای تعالی پیمان بستهاند.

خدای تعالی می فرماید :

«وَ اذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِن ْ بَنِی آدَمَ مِنْ ظُهُورِهَمْ ذُرَّیَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلی أَنْفُسِهَمْ أَلَسْتُ بَرَبَّکُمْ قَالُوا بَلی شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا یَوْمَ الْقِیَامَهِ اِنّا کُنَّا عَنْ هذَا غَافِلِینَأَوْ تَقُولُوا اِنَّما أَشْرَکَ آبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَ کُنِّا ذُرِّیِّهً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِکُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونِ» (1)

به یادآور زمانی را که پروردگارت از پشت بنیآدم، فرزندانشان را بیرون آورد و آنانرا بر خودشان گواه گرفت و گفت: آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: آری؛ گواهی می دهیم. تا اینکه در روز قیامت نگویید: ما از این غافل بودیم، و نیز نگویید: پدران ما پیش از ما مشرک بودند و ما فرزندان بعد از آنان بودیم. آیا ما را به خاطر آنچه باطلگرایان انجام دادهاند هلاک می سازی؟!

امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه کریمه می فرماید :

کَانَ ذلِکَ مُعَایَنَهَ اللهِ. فَأَنْسَاهُمُ الْمُعَایَنَهَ وَ أَثْبَتَ الإقرارَ فِی صُدُورِهِمْ. وَ لَوْلا ذْلِکَ مَا عَرَفَ أَحَدٌ خَالِقَهُ وَ لاَ رَازِقَهُ. وَ هُوَ قَوْلُ اللهِ: «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهَمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَیَقُولُنَّ اللهُ». (2)

اخذ میثاق از بندگان به مشاهده و دیدار خداوند انجام شد. و بعد خدای تعالی مشاهده خودش را از یاد آنها برد و اقرار را در قلبهایشان تثبیت کرد. اگر چنین نمی کرد هیچکس آفریدگار و روزیدهنده خود را نمی شناخت.