معرفت نبی و امام صفحه 52

اوّلاً : صرف نظر از منابع اسلامی - قرآن و روایات - مأخذ مطمئنی در این زمینه در دست نیست. و با اندکی تحقیق و دقّت در کتب عهد عتیق و عهد جدید روشن می شود که هالهای از ابهام، داستانسرایی، تناقض، پردازشهای خیالی و... بر اثر تحریفی که در این کتب صورت گرفته، بر آنها سایه افکنده است. (1)

ثانیاً : با مراجعه به قرآن و روایات می توان شمایی نسبتاً روشن از جوامع در آستانه ظهور پیامبران به دست آورد که در موارد ضروری از این نمونه ها استفاده می نماییم. ضمن آنکه مسائل دوران پیامبر اسلام هم از جهت نزدیکی تاریخ به ما و هم از جهت مصونیّت نسبی از دستبرد و دگرگونی، می تواند به عنوان شاهد مثال با قابلیّت تعمیم مورد استفاده قرار گیرد. چون در قرآن مجید رسالت به صورت به یک خطّ واحد مشخّص معرّفی شده و در کلّیّات آن صرفنظر از عوامل جداکننده، نوعی اشتراک به چشم می خورد، لذا می توان با دریافت نکات مشترک میان رسالت همه پیامبران مجوّز مطمئنی برای تعمیم این مسائل، تا آنجا که ناقضی روشن ندارد، به دست آورد.

در یک نگرش اوّلیّه ذیل واژه رسول و مشتقّاتش در قرآن مجید که بیش از 58 بار تکرار شده، سه موضوع مشترک در نبوّت پیامبران صرفنظر از تعدّد آنان به چشم می خورد که در اینجا به عنوان نمونه برای هر موضوع تنها به ذکر یک آیه اکتفا می نماییم :

هدف مشترک پیامبران چنین بیان شده است :

وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ اِلاَّ نُوحِی اِلَیْهِ أَنَّهُ لاِ اِلَه اِلاَّ أَنا فَاعْبُدُونَ (2)

ما پیش از تو هیچ پیامبری نفرستادیم مگر آنکه به او وحی کردیم که هیچ الهی جز من نیست پس مرا بپرستید.