معرفت نبی و امام صفحه 64

این زمینه برخوردار نشده اند. آنان با این علم وَهَبی الهی چنان توانایی و شایستگی پیدا می کنند که مسؤولیتهای ناشی از وحی و ابلاغ آن را تحمّل می کنند.

البتّه معلوم است که علم لازمه رهبری است. یعنی میان هدایت و آگاهی پیوندی ناگسستنی است و با توجّه به آنچه در باب هدایت الهی پیش از این گفته شد، مفهوم این آیه معلوم می شود که :

«أَفَمَنْ یَهْدِی اِلَی الْحَقِّ أَنْ یُتَّبَعْ أَمَّنْ لاَ یَهِدّیَ اِلّا أَنْ یُهْدی فَمَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ». (1)

آیا آن کس که مردم را به حق هدایت می کند شایسته پیروی است یا او که خود راه نمی یابد مگر آنکه راهنمایی شود. شما را چه شده است؟! چگونه حکم می کنید؟!

یعنی پشتوانه پیامبران در این راهنمایی به سوی خداوند، هدایتی است که خود از پروردگار گرفته و از سرچشمه فیض الهی سود جستهاند. و طبیعی است که این هدایت آگاهانه با پشتوانه الهی پیوند خورده و هرگز از رهگذر اکتساب به دست نیامده است. و نتیجه گریز از چنین هدایت عالمانه و آگاهانه با پیشوانه الهی، غلتیدن در ورطه ظنّ و گمان است که راه به حقیقتی نمی برد و نجاتی برای انسانها به دنبال ندارد.

«وَ مَا یَتَّبِعُ أَکْثَرُهُمْ اِلاَّ ظَنّاً اِنَّ الظَّنَّ لاَ یُغْنِی مِنَ الْحَقٍّ شَیْئاً» (2)

و بیشترشان جز از ظنّ و گمان پیروی نمی کنند. و قطعاً ظنّ هیچ راهی به حقّ ندارد.

نتیجه اینکه پیامبر معلّمی است که دانش خود را از غیر بشر آموخته. یعنی معلم غیر متعلّم از بشر است و تجلّیگاه علم خداوند می باشد. چرا که دارای علم وهبی الهی است. و آیات قرآن به فراوانی درباره انتساب علم پیامبران به خداوند داد سخن داده است: درباره حضرت داوود و سلیمان علیهماالسلام می فرماید :