معرفت نبی و امام صفحه 66

کسانی که از پیامبر امی پیروی می نمایند.

«فِآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ النَّبِیّ الأُمی » (1)

پس به خدا و رسولش که پیامبر امی است ایمان بیاورید.

و یک بار به صورت «أُمّیّون» درباره برخی از یهود به کار رفته است :

«وَ مَنْهُمْ أُمِّیّونَ لاَ یَعْلَمُونَ الکِتَابَ اِلاَّ أَمَانِیّ» (2)

و از ایشان گروهی امی هستنئد که کتاب تورات را جزو آرزوها نمی دانند.

و سه مورد هم به صورت جمع درباره مشرکین و اعراب ساکن حجاز :

«وَ قُلْ لِلَّذِینَ أُوتُوا الکِتابَ وَ الأُمِّیّنَ...» (3)

و بگو به یهود و نصارا و مشرکان عرب....

«ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَیْسَ عَلَیْنَا فِی الأُمِّیّنَ سَبِیلٌ» (4)

این بدان جهت است که گفتند: ما را به امیّین - مشرکان عرب - راهی نیست.

«هُوَ الذّی بَعَثَ فِی الأُمِّیّنَ رَسُولاً مِنْهُمْ». (5)

اوست کسی که در میان امّیین فرستادهای از خودشان مبعوث کرد.

موارد یاد شده در مجموع نشان می دهد که امی به معنای درس ناخوانده می باشد. و این مطلب به وسیله آیات دیگر نیز تأیید می شود.

زیرا در منطق قرآن، داشتن سابقه درس خواندن برای پیامبر همپای بروز تردید در نبوّت وی تلقّی شده و ضمن بیان برخی از نسبتهای ناروا از سوی مشرکان به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم به طور کلّی موضوع امّیّت در زمینه پیشگیری از بروز شبهات تردیدآمیز در صحّت ادّعای پیامبر طرح گردیده است. قرآن می فرماید :

«وَ مَا کُنْتَ تَتْلُو مِنْ قَبْلِهِ مَنْ کِتابٍ وَ لاَ تَخُطُّهُ بِیَمِینِکَ اِذا لاَرْتَابَ الْمُبْطِلُونَ» (6)

و تو پیش از این کتاب نمی خواندی و با دست خود نمی نوشتی. چرا که در غیر این صورت باطلگرایان به تردید می افتادند.

1- . الاعراف (7)/159.
2- . البقره (2)/78.
3- . آل عمران (3)/20.
4- . آل عمران (3)/75.
5- . الجمعه (62)/2.
6- . العنکبوت (29)/48.