معرفت نبی و امام صفحه 68

سرچشمهای غیر از وحی خداوندی برای نبوّت پیامبر قائل شدهاند. و در آیه دیگر می فرماید :

«ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ قَالُوا مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ» (1)

سپس از او روی گرداندند و گفتند: او آموخته شدهای جنزده می باشد.

در آیاتی از سوره فرقان ابتدا سخنان مشرکان و کافران درباره خدا مطرح گردیده و سپس به ذکر حرفهای نادرست و احتمالهای ناروای آنان درباره پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم پرداخته شده و عواملی از قبیل آموزش، قصّهپردازی و دریافت از دیگران، زندگی مانند مردم عادی، عدم همراهی فرشته، نداشتن گنجینه گرانبها و سحرزدگی را برشمرده و در پایان می فرماید :

«اُنْظُرْ کَیْفَ ضَرَبُوا لَکَ الاَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلاَ یَسْتَطِیعُونَ سَبِیلاً» (2)

بنگر که چگونه مثلهایی را برای تو می زنند پس گمراه شده و توان پیداکردن راه را ندارند.

چنانکه ملاحظه گردید در آیات مورد اشاره از یک سو حکمت امی بودن پیامبر بیان شده و از سوی دیگر شبهات مخالفان مطرح و پاسخ داده شده است.

همانگونه که گفتیم این شبهه ها منحصر به مشرکین زمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم نبوده و در آثار نویسندگان روشنفکر معاصر هم سخنانی از این قبیل یافت می شود. برای نمونه به فرازهایی از کتاب بیست و سه سال اشاره می نماییم: در صفحه 23 و 24 این کتاب آمده است: «در سنّ یازده سالگی با ابوطالب به شام رفت و مایهای بدین حرکت و غوغای درونی رسید؛ دنیایی تازه و روشن که اثری از جهالت و خرافت و نشانی از زمختی و خشونت ساکنان مکّه در آن نبود. در آنجا با مردمان مهذّبتر، محیطی روشنتر، عادات و آدابی برتر مواجه شد که مسلّماً تأثیری ژرف در جان وی گذاشت... تحقیقاً معلوم نیست در این سفر با اهل دیانتهای توحیدی تماس گرفته است یا نه. شاید سنّ او اقتضای چنین امری را نداشته است،