معرفت نبی و امام صفحه 84

شود که مسأله رسالت الهی را نیز همانند دیگر پدیده ها تحلیل نموده و از دیدگاه های مادّی مردمشناسی، جامعهشناسی، روانکاوی اجتماعی و... بر آن بنگرند و بر همین اساس آثاری مکتوب عرضه کنند که کمترین اثرش القای شبهه در ذهنها و قراردادن وحی الهی در کنار مسائلی دیگر است که در اصل هیچگونه همخوانی با یکدیگر ندارند.

در اینجا نظری به روایات امامان اهل بیت علیهم السلام انداخته و اشارهای کوتاه به آرای پرورش یافتگان مکتب آن امامان بزرگوار می نماییم تا تفاوت دو دیدگاه در برخورد با مسائل اصولی دین و بویژه نبیشناسی روشن گردد :

علی علیه السلام پس از ذکر حراست خداوند متعال پیش از بعثت نسبت به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم و با اشاره به رابطه خود با ایشان و نحوه پرورش خویش در دامان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم و چگونگی پیروی تّام و تمام از آن حضرت در آن دوران، به ذکر وقایع آغازین دریافت وحی پرداخته و می فرماید :

وَ لَقَدْ کَانَ یُجَاوِرُ فِی کُلِّ سَنَهٍ بِحَراءَ فَأَرَاهُ وَ لاَ یَرَاهُ غَیْرِی. وَ لَمْ یَجَمْعُ بَیْتٌ وَاحِدٌ یَوْمَئِذٍ فَی الاِسْلامِ غَیْرَ رَسُولِ اللّهِ صلی الله علیه و آله و سلّم وَ خَدیجَهَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا؛ أَرَی نُورَ الْوَحْی وَ الرِّسَالَهِ وَ أَشُمُّ رِیحَ النُّبُّوَهِ. وَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّهَ الشَّیْطَانِ حِینَ نَزَلَ الْوَحیُ عَلَیْهِ صلی الله علیه و آله و سلّم فَقُلْتُ: یَا رَسُولَ اللّهِ، مَا هذِهِ الرَّنَّهُ؟ فَقَالَ: هذا الشَّیْطانُ قَدْ أَیسَ مِنْ عِبَادَتِهِ. اِنِّکَ تَسْمَعُ مَا أَسْمَعُ وَ تَرَی مَا أَرَی اِلاَّ أَنَّکَ لَسْتَ بِنَبِیّ وَ لکَنَّکَ لَوَزِیرٌ وَ اِنَّک لَعَلی خَیرٍ (1)

وی مدّتی از سال را در کوه حرا مجاور می شد. تنها من او را می دیدم و کسی دیگر او را نمی دید. در آن روزگار جز خانه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم خانهای که اسلام در آن راه یافته باشد وجود نداشت. تنها خانه آن حضرت بود که او و خدیجه و من - که سومی آنها بودم - اسلام را پذیرفته بودیم. من نور وحی را