معرفت نبی و امام صفحه 95

نمود. و خدا عیسی علیه السلام را هنگامی مبعوث کرد که مردم دچار مرضهای مزمن بودند و نیاز به طبّ داشتند. از این رو خداوند توسّط عیسی علیه السلام برای آنان آیهای را ارائه فرمود که توان هماوردی با آن را نداشتند؛ آیهای که با آن مردگان را زنده و کوران مادرزاد و اشخاص پیسدار را به اذن خدا شفا می بخشید و بدینسان حجّت را بر آنان ثابت می نمود.

و خدا محمّد صلی الله علیه و آله و سلّم را در زمانی فرستاد که در میان مردم زمانهاش خطابه و سخنوری - و به گمانم فرمود: شعر - رایج بود. پس از ناحیه خدا برای آنان، مجموعهای از مواعظ و حکمتهایش را آورد که سخنوری آنان را باطل نموده و حجّت را بر ایشان ثابت کرد...

نتیجهای که از این روایت می گیریم این است که اوّلاً هدف و حکمت آیه و بیّنه اتمام حجّت بر مردم است. و ثانیاً این آیات و بیّنات معمولاً در ارتباط با آگاهیهای مردم بوده و با زمانه تناسب دارد. یعنی در همان رشتهای که مردم به ظاهر کار آمدند، در مقابل پیامبر خویش و بیّنات او ناتوان می شوند.

قرآن، آیه و بیّنه پیامبر خاتم

بنا به عقیده ما قرآن بیّنه ماندگار پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلّم است که همواره می تواند شاهد صادقی بر صحّت ادّعای آن حضرت باشد. آنچه در اینجا مورد بحث است بررسی برخی ویژگیهای قرآن به عنوان بیّنه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم می باشد و منظور قرآنشناسی به طور مطلق و بررسی همه علوم و اسرار آن نیست. زیرا که این مهم نیازمند کتابها و تحقیقات و تتبّع فراوان و طاقت فرساست که از وسع و توان ما خارج است.

با تحقیق و بررسی آثار محقّقین و مفسرین گذشته و حال درباره بیّنه بودن قرآن، به این نتیجه می رسیم که بیش از تمامی موضوعات مسأله فصاحت و بلاغت قرآن مورد توجّه بوده است. و این ویژگی ممتاز قرآن به عنوان وجه اساسی در زمینه بیّنه