- مقدمه 1
- اشاره 5
- اشاره 6
- 1. تعریف نبی و رسول 7
- معنای نبوّت و رسالت 7
- 2. تفاوت نبی و رسول 8
- 3. تجزیه پذیری نبوّت 10
- معرفت نبی و ایمان به او 10
- 1. ایمان و اقرار به انبیا و رسل 10
- ضرورت وجود نبی و رسول 14
- اشاره 14
- 1. معنای وجوب ارسال رسل از نظر فلاسفه 15
- 2. معنای وجوب ارسال رسل از نظر متکلّمان 16
- اشاره 18
- اشکالات وجوب لطف برخدای تعالی 18
- 1. اشکال نظر فلاسفه 18
- 2. اشکال نظر متکلّمین 21
- اشاره 21
- اختلاف درجات پیامبران 23
- خودآزمایی 27
- 1. بیدارگری و بازخواست پیمان فطری 28
- اشاره 28
- 2. شناساندن طریق عبادت و بندگی 29
- 3. اثارۀ گنج های عقول 31
- 4. شناساندن حق از باطل 33
- 5. بیان مصالح و مفاسد 35
- 6. اتمام حجّت 36
- 7. بشارت و انذار 38
- 8. برقراری عدل و داد 39
- 9. تعلیم و تربیت 40
- 10. بقای عالم و یادآوری آیات و نعمت های الهی 44
- خودآزمایی 47
- اشاره 48
- 1. معنای لغوی و اصطلاحی عصمت 49
- الف) عصمت 49
- 3. مقدّمات عصمت 50
- 4. انواع عصمت 53
- ب) علم 55
- 1. چگونگی عالم شدن پیامبران 55
- 2. حدود علم پیامبران 56
- 1. امامت و وجوب طاعت 60
- ج) سایر ویژگی ها 60
- 2. پیامبران گواهان امّت ها 61
- 3. مردانی از جنس بشر 62
- 4. ابتلای پیامبران 63
- 5. صدق رؤیا 64
- اشاره 65
- 6. اخلاق خوب 65
- خودآزمایی 76
- اشاره 77
- پیامبران پیشین 78
- 1. منبع صحیح شناخت پیامبران پیشین 78
- 2. تعداد پیامبران 78
- 3. پیامبران اولوالعزم 79
- 4. سخن و زبان پیامبران 80
- 1. زمان بعثت پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 82
- پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 82
- 2. جهانی بودن بعثت پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 83
- 3. افضلیّت پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) بر پیامبران دیگر 83
- 6. ختم نبوّت و جاودانگی شریعت 88
- خودآزمایی 90
- اشاره 91
- 3. روح الأمین و روح القدس 95
- 4. مصونیت وحی 96
- 5. انقطاع وحی 99
- 6. ابعاد وحی 100
- اشاره 100
- 1. ماهیّت شریعت 100
- شریعت 100
- 2. حدود قلمرو شریعت 101
- 3. حجّیّت و اعتبار شریعت 103
- خودآزمایی 104
- دارالولایه للنشر 109
وعباراتی از این دست، در آیات فراوانی مردم را به تعقّل و خردورزی دعوت می کند و آنان را که عقل و خرد خویش را به کار نمی گیرند سرزنش می کند. امیرالمؤمنین (علیه السّلام) از این هدف و وظیفۀ مهمّ رسولان الهی به «إثارۀ گنج های عقول» تعبیر نموده و می فرمایند:
فبَعَثَ فیهِم رُسُلَهُ و واتَرَ إلَیهِم أنبیاءهُ ؛ لِیَستَأدُوهُم مِیثاقَ فِطرَتِهِ... ، و یُثیروا لَهُم دَفائنَ العُقولِ .(1) پس در میان آنها رسولانش را مبعوث کرد و پیامبرانش را پی در پی به سوی آن ها گسیل داشت تا پیمان فطرتش را از آنها طلب کنند. و گنج های خردهایشان را
برایشان بیرون آورند.
امام کاظم (علیه السّلام) نیز در این رابطه فرموده اند:
ما بَعَثَ اللّهُ أَنْبِیاءَهُ وَ رُسُلَهُ إِلی عِبادِهِ إِلاّ لِیعْقِلُوا عَنِ اللّهِ.(2)
خداوند پیامبران و رسولانش را به سوی بندگانش مبعوث
نکرد جز این که از ناحیۀ خدا به عقل دریابند.
امام کاظم (علیه السّلام) در ادامۀ این حدیث شریف عقل را به عنوان حجّت باطنی خدا و پیامبران را حجّت های ظاهری خداوند متعال معرّفی فرموده اند. پس یکی از کارهای مهمّ پیامبران الهی به کار انداختن و به کمال رساندن خردها و عقول بندگان
1- نهج البلاغه، خطبۀ 1؛ بحار الأنوار، ج11، ص60.
2- کافی، ج1، ص16؛ تحف العقول، ص 386؛ و رک: بحار الأنوار، ج75، ص300.