- پیش گفتار 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- تعریف و بیان موضوع 9
- مصحف امام علی علیه السلام 14
- اشاره 18
- اسناد مصحف امام علی علیه السلام 18
- دیدگاه شهرستانی درباره جمع قرآن توسط امام علی علیه السلام 26
- ویژگی های مصحف امام 28
- 1. ترتیب آیات براساس نزول 28
- اشاره 28
- 3. ذکر مصادیق آیات و دربردارنده نام های اهل حق و باطل 30
- 4. داشتن متن و حواشی 30
- اشاره 38
- اشاره 39
- شاگردان بی واسطه علی علیه السلام در قرائت 41
- 1. ابوالاسود دوئلی 41
- 3. زر بن حبیش 42
- 4. ابوالعالیه رفع بن مهران ریاحی 42
- اشاره 44
- الف) اختلاف در ضبط و شکل (اعراب) 44
- قرائت های شاذ منسوب به امام علی علیه السلام و نقد آنها 44
- ج) اختلاف نحوی 46
- نقد و بررسی 50
- اشاره 53
- 2. اسباب نزول، شأن نزول و ترتیب نزول 53
- تعریف شأن نزول 56
- اشاره 56
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 64
- امام زین العابدین علیه السلام 68
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 70
- الف) امام باقر علیه السلام 73
- تابعین و نزول آیه ابلاغ در غدیر 73
- ب) امام صادق علیه السلام 75
- ج) عطیه بن سعد العوفی 75
- ه -) ابوحمزه ثمالی 76
- تعریف لغوی مجمل 91
- اسباب و عوامل اجمال 91
- اشاره 94
- مبیّن و اقسام آن 94
- نمونه هایی از تبیین مجملات 99
- امام علی علیه السلام و تبیین مجملات 100
- 2 - اشتراک 117
- بررسی و جمع بندی 117
- اشاره 117
- 1 - غرابت لفظ 117
- 3 - عدم کثرت استعمال 118
- اهمیت بحث از نسخ 119
- نسخ در قرآن 119
- 4. ناسخ و منسوخ 119
- حکمت نسخ 120
- تعریف نسخ 121
- حقیقت نسخ 124
- موضع امام علی علیه السلام درباره ناسخ و منسوخ قرآن 125
- اشاره 130
- اشاره 131
- الف) تلاوت و تدبر 132
- اشاره 132
- ج) خواص سوره ها و آیات 138
- ه -) راه نداشتن اختلاف و تناقض در قرآن 144
- تحلیل و بررسی 146
- 2. قرآن از دیدگاه سایر اهل بیت علیهم السلام 147
- اشاره 147
- الف) امام حسن علیه السلام 148
- ب) امام سجاد علیه السلام 149
- ج) امام باقر علیه السلام 150
- د) امام صادق علیه السلام 152
- ه -) امام رضا علیه السلام 156
- الف) به کار گیری سبک خاص در بیان مطالب 158
- اشاره 158
- ج) ژرفای نامحدود 159
- ه -) فصاحت و بلاغت بی نظیر 160
- و) اشاره ها و نشانه ها 161
- اشاره 162
- الف) ژرفای نامحدود قرآن 162
- ب) پیوند قرآن و عترت 164
- اشاره 164
- اول: فلسفه پیوند قرآن و عترت 166
- دوم: ثمرات پیوند قرآن و عترت 167
- ج) اجتهاد روشمند در قرآن 168
- نتیجه و بحث 170
- اشاره 172
- روایاتی از امام علی علیه السلام 174
- روایاتی از امام حسن مجتبی علیه السلام 184
- روایاتی از امام حسین و امام زین العابدین علیهما السلام 190
- روایاتی از امام باقر علیه السلام 196
- روایاتی از امام صادق علیه السلام 198
- اشاره 206
- استدلال به آیه مودت 208
- اشاره 208
- شأن نزول آیه مودت 211
- مصداق قربی 212
- استدلال امام علی علیه السلام به آیه مودت 216
- استدلال امام حسین علیه السلام به آیه مودت 221
- استدلال امام زین العابدین علیه السلام به آیه مودت 222
- استدلال امام صادق علیه السلام به آیه مودت 223
- امام علی علیه السلام 224
- استدلال به آیه اولی الامر 224
- اشاره 224
- امام حسن علیه السلام 225
- امام باقر علیه السلام 226
- امام حسن علیه السلام 227
- استدلال به آیه تطهیر 227
- اشاره 227
- امام حسین علیه السلام 229
- امام سجاد علیه السلام 229
- استدلال به آیه (وَ آتِ ذَا الْقُرْبی حَقَّهُ)2 231
- امام زین العابدین علیه السلام 231
- استدلال ائمه علیهم السلام به آیه هشتاد و پنج انعام 232
- اشاره 232
- مواردی از استدلال به آیات دیگر 235
- اشاره 238
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام رسول الله صلی اللّه علیه و آله 240
- فضائل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام حسن و امام حسین علیهما السلام 252
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام سجاد علیه السلام 257
- فضیلت اهل بیت علیهم السلام در کلام امام باقر و امام صادق علیهما السلام 263
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام سایر ائمه علیهم السلام 277
- اهمیت امامت و ولایت در کلام اهل بیت علیهم السلام 284
- اهمیت مودت اهل بیت علیهم السلام 294
- اشاره 298
- اشاره 299
- مفهوم لغوی و کاربرد قرآنی تفسیر 299
- تفسیر و تأویل 299
- معنای اصطلاحی تفسیر 300
- تعریف پیشنهادی 303
- معنای لغوی تأویل 304
- کاربردهای تأویل در قرآن 306
- فرق تفسیر و تأویل 308
- منزلت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر 309
- امام علی علیه السلام 315
- بیان گوشه ای از تفسیرها و تأویلات ائمه اطهار علیهم السلام 315
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 342
- امام سجاد علیه السلام 346
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 353
- اشاره 384
- 1. قابل فهم بودن قرآن 384
- فواید مرجعیت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر و تأویل 384
- 2. تمایز حوزه فهم ظاهر و تفسیر 385
- 3. جداسازی حوزه تفسیر و تأویل 386
- 4. تفکیک حوزه باطن و ظاهر 387
- 5. ارجاع به قرآن 387
- الف) تفصیل معارف و احکام 388
- اشاره 388
- ب) تأویل آیات 389
- ج) رفع اختلاف ها 391
- اشاره 393
- تعریف جری و تطبیق 394
- اشاره 394
- امام علی علیه السلام 395
- سایر اهل بیت علیهم السلام 400
- 1. مصادیقی از سنخ تفسیر 409
- بررسی و جمع بندی 409
- اشاره 409
- 2. مصادیقی از قسم تأویل 414
- اشاره 416
- تعریف مفردات 417
- اهمیت و جایگاه دانش مفردات 417
- امام علی علیه السلام پیشگام در تفسیر واژه ای 418
- اشاره 418
- امام علی علیه السلام و تفسیر مفردات 419
- امام سجاد علیه السلام و تفسیر مفردات 425
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام و تفسیر مفردات 426
- اشاره 430
- اشاره 431
- مقصود از تفسیر قرآن به قرآن 431
- گسترش تفسیر قرآن به قرآن 432
- ادله و مستندات تفسیر قرآن به قرآن 434
- ناقدان تفسیر قرآن به قرآن و بررسی نظر آنان 435
- مصادیق تفسیر قرآن به قرآن 437
- اشاره 438
- نمونه هایی از تفسیر قرآن به قرآن اهل بیت علیهم السلام 438
- تحلیل و بررسی 446
- اشاره 484
- معنی لغوی عصمت 485
- ریشه تاریخی بحث 486
- ریشه های عصمت در سخنان حضرت علی علیه السلام 488
- عصمت پیامبر اسلام صلی اللّه علیه و آله در قرآن 488
- اشاره 493
- گواه نخست از قرآن 493
- ادله عصمت پیامبران از نظر قرآن 493
- گواه دوم از قرآن 494
- گواه سوم از قرآن 495
- گواه پنجم 497
- گواه ششم 499
- 1. حضرت ایوب علیه السلام 501
- اشاره 501
- عصمت انبیا در منابع اهل سنت 501
- 4. حضرت یوسف علیه السلام 502
- 3. حضرت سلیمان علیه السلام 502
- 5. رسول الله صلی الله علیه و آله 504
- اشاره 509
- روایت اخلاقی امام علی علیه السلام در منابع اهل سنت 510
- روایات اخلاقی حضرت فاطمه علیها السلام در منابع اهل سنت 519
- روایات اخلاقی امام حسن، امام حسین و امام سجاد علیهم السلام 520
- روایات اخلاقی امام باقر و امام صادق علیهما السلام 526
- روایات اخلاقی امام کاظم و امام رضا علیهما السلام 534
- اشاره 535
- تعریف لغوی تقیه 537
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر شیعه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر اهل سنت 543
- تعریف برگزیده 544
- ذکر تقیه در آیات 545
- تقیه قبل از اسلام 549
- پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و تقیه 551
- اهل بیت علیهم السلام و تقیه 554
- صدور حدیث در شرایط تقیه 556
- تقیه و راه شناسایی روایات و علت صدور آنها 557
- نتیجه و جمع بندی 567
«روی ذلک عن علی بن موسی الرضا عن ابیه عن جعفر؛(1)کمترین میلی به سوی کسانی که ظلم نموده اند نداشته باش، و آن نفوس تاریکی هستند که در اصل آفرینش به سوی شر مایل اند، چنانچه گفته شده: ظلم از خصلت های نفس است و اگر کسی را دیدی که دارای عفت است شاید ظلم نکرده است.
این روایت از امام رضا از پدرشان از امام جعفر صادق علیهم السلام روایت شده است.
بررسی و جمع بندی
اشاره
با توجه به آنچه در ابتدای بحث گفتیم آیات قرآن در مواردی دارای اجمال اند که ائمه اطهار علیهم السلام به تبیین آنها می پردازند. برخی از این اجمالات - با توجه به روایت گذشته - به شرح ذیل است.
1 - غرابت لفظ
الف) مثل آنچه از امام علی علیه السلام روایت شده که مراد از «الویل و الویح» دو بابند. ویح، باب رحمت و ویل، باب عذاب است.
ب) از امام علی علیه السلام در مورد «العزم» سؤال شد که ایشان فرمودند: «مشاوره با اهل فن و نظر و سپس پیروی از آن است».
ج) از علی علیه السلام درباره مقدار حقب سؤال شد که حضرت فرمود:
«هشتاد سال است که هر سال آن دوازده ماه، هر ماه سی روز و هر روز هزارسال است».
د) از امام باقر علیه السلام در مورد «طوبی» سؤال شد و ایشان فرمود:
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده اند: طوبی درختی است که اصل آن در خانه من و فرع آن در خانه اهل بهشت است. گفته شد: ای رسول خدا قبلاً از شما سؤال نمودیم فرمودید: اصل آن در خانه علی علیه السلام است و شاخسار آن در خانه اهل بهشت است. حضرت فرمود: خانه من و خانه علی علیه السلام در قیامت، یکی است.
2 - اشتراک
الف) از امام علی علیه السلام در مورد لفظ «عرفات» سؤال شد که حضرت فرمودند:
1- (1) روح المعانی, ج 12، ص 168.