اهل بیت علیهم السلام در تفاسیر اهل سنت جلد 2 صفحه 168

2. آموزش شیوه صحیح برای دستیابی ضابطه مند به مفاهیم وحی در غیاب عترت؛

3. رهبری سیاسی جامعه اسلامی که خود دو رهاورد ارزشمند را به دنبال دارد:

الف) رهبری سیاسی اهل بیت علیهم السلام به تبیین دقیق و کاربردی بخش بزرگی از آیات قرآن می انجامد؛ آن هم آیاتی که ناظر به شئون مختلف جامعه دینی است.

ب) با رهبری سیاسی اهل بیت علیهم السلام رهنمودهای قرآنی برای ساختن جامعه الهی و ارزش محور، در کمال دقت و اطمینان به کار گرفته می شوند و در نتیجه، همگان به کرامت انسانی خود می رسند.

4. تأمین حضور همیشگی «انسان کامل» به عنوان اسوه نیکو و جلوه جمال حضرت حق تعالی در میان آدمیان.

ج) اجتهاد روشمند در قرآن

همان گونه که پیشتر آمد، پیوند قرآن و عترت، پیوندی مستمر و ناگسستنی است، امّا نکته آزار دهنده این است که دسترسی به این ساز و کار برای همگان در همه زمان ها و مکان ها مقدور نیست. این عدم دسترسی یا در شرایط طبیعی است، مانند فاصله طولانی تا محل زندگی امام علیه السلام و در نتیجه، عدم امکان بهره مندی از ایشان، یا در شرایط غیرطبیعی، مانند عصر غیبت، چه کوتاه مدت و چه بلند مدت.

حال پرسیدنی است که آیا ساز و کار پیش بینی شده برای تبیین و روزآمدی قرآن، تنها در پیوند قرآن و عترت خلاصه می گردد؟ اگر چنین است، آیا در غیاب عترت علیهم السلام راه برای بهره مندی از قرآن به کلی مسدود می گردد و در نتیجه، وحی از زندگی آدمیان رخت بر می بندد، یا آنکه علاوه بر ساز و کار پیشین، سازو کار دیگری نیز پیش بینی شده تا در چنین وضعیتی آدمیان و جامعه انسانی از فیض وحی آسمانی محروم نگردند؟

همچنین آیا قرآن کریم، پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و عترت پاکش چنین شرایطی را پیش بینی کرده و هدایت های لازم را ارائه داده اند؟

دقت در آیات قرآنی، رهنمودهای پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و تعالیم اهل بیت علیهم السلام، ما را به ساز و کار دیگری در غیاب عترت نیز رهنمون می سازد که اصل آن «اصل اجتهاد» و خرد ورزی در آیات وحی است.