- پیش گفتار 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- تعریف و بیان موضوع 9
- مصحف امام علی علیه السلام 14
- اسناد مصحف امام علی علیه السلام 18
- اشاره 18
- دیدگاه شهرستانی درباره جمع قرآن توسط امام علی علیه السلام 26
- 1. ترتیب آیات براساس نزول 28
- ویژگی های مصحف امام 28
- اشاره 28
- 3. ذکر مصادیق آیات و دربردارنده نام های اهل حق و باطل 30
- 4. داشتن متن و حواشی 30
- اشاره 38
- اشاره 39
- شاگردان بی واسطه علی علیه السلام در قرائت 41
- 1. ابوالاسود دوئلی 41
- 3. زر بن حبیش 42
- 4. ابوالعالیه رفع بن مهران ریاحی 42
- قرائت های شاذ منسوب به امام علی علیه السلام و نقد آنها 44
- الف) اختلاف در ضبط و شکل (اعراب) 44
- اشاره 44
- ج) اختلاف نحوی 46
- نقد و بررسی 50
- 2. اسباب نزول، شأن نزول و ترتیب نزول 53
- اشاره 53
- اشاره 56
- تعریف شأن نزول 56
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 64
- امام زین العابدین علیه السلام 68
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 70
- تابعین و نزول آیه ابلاغ در غدیر 73
- الف) امام باقر علیه السلام 73
- ج) عطیه بن سعد العوفی 75
- ب) امام صادق علیه السلام 75
- ه -) ابوحمزه ثمالی 76
- اسباب و عوامل اجمال 91
- تعریف لغوی مجمل 91
- مبیّن و اقسام آن 94
- اشاره 94
- نمونه هایی از تبیین مجملات 99
- امام علی علیه السلام و تبیین مجملات 100
- 2 - اشتراک 117
- اشاره 117
- 1 - غرابت لفظ 117
- بررسی و جمع بندی 117
- 3 - عدم کثرت استعمال 118
- اهمیت بحث از نسخ 119
- 4. ناسخ و منسوخ 119
- نسخ در قرآن 119
- حکمت نسخ 120
- تعریف نسخ 121
- حقیقت نسخ 124
- موضع امام علی علیه السلام درباره ناسخ و منسوخ قرآن 125
- اشاره 130
- اشاره 131
- اشاره 132
- الف) تلاوت و تدبر 132
- ج) خواص سوره ها و آیات 138
- ه -) راه نداشتن اختلاف و تناقض در قرآن 144
- تحلیل و بررسی 146
- اشاره 147
- 2. قرآن از دیدگاه سایر اهل بیت علیهم السلام 147
- الف) امام حسن علیه السلام 148
- ب) امام سجاد علیه السلام 149
- ج) امام باقر علیه السلام 150
- د) امام صادق علیه السلام 152
- ه -) امام رضا علیه السلام 156
- الف) به کار گیری سبک خاص در بیان مطالب 158
- اشاره 158
- ج) ژرفای نامحدود 159
- ه -) فصاحت و بلاغت بی نظیر 160
- و) اشاره ها و نشانه ها 161
- اشاره 162
- الف) ژرفای نامحدود قرآن 162
- ب) پیوند قرآن و عترت 164
- اشاره 164
- اول: فلسفه پیوند قرآن و عترت 166
- دوم: ثمرات پیوند قرآن و عترت 167
- ج) اجتهاد روشمند در قرآن 168
- نتیجه و بحث 170
- اشاره 172
- روایاتی از امام علی علیه السلام 174
- روایاتی از امام حسن مجتبی علیه السلام 184
- روایاتی از امام حسین و امام زین العابدین علیهما السلام 190
- روایاتی از امام باقر علیه السلام 196
- روایاتی از امام صادق علیه السلام 198
- اشاره 206
- استدلال به آیه مودت 208
- اشاره 208
- شأن نزول آیه مودت 211
- مصداق قربی 212
- استدلال امام علی علیه السلام به آیه مودت 216
- استدلال امام حسین علیه السلام به آیه مودت 221
- استدلال امام زین العابدین علیه السلام به آیه مودت 222
- استدلال امام صادق علیه السلام به آیه مودت 223
- امام علی علیه السلام 224
- استدلال به آیه اولی الامر 224
- اشاره 224
- امام حسن علیه السلام 225
- امام باقر علیه السلام 226
- اشاره 227
- استدلال به آیه تطهیر 227
- امام حسن علیه السلام 227
- امام حسین علیه السلام 229
- امام سجاد علیه السلام 229
- امام زین العابدین علیه السلام 231
- استدلال به آیه (وَ آتِ ذَا الْقُرْبی حَقَّهُ)2 231
- اشاره 232
- استدلال ائمه علیهم السلام به آیه هشتاد و پنج انعام 232
- مواردی از استدلال به آیات دیگر 235
- اشاره 238
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام رسول الله صلی اللّه علیه و آله 240
- فضائل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام حسن و امام حسین علیهما السلام 252
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام سجاد علیه السلام 257
- فضیلت اهل بیت علیهم السلام در کلام امام باقر و امام صادق علیهما السلام 263
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام سایر ائمه علیهم السلام 277
- اهمیت امامت و ولایت در کلام اهل بیت علیهم السلام 284
- اهمیت مودت اهل بیت علیهم السلام 294
- اشاره 298
- تفسیر و تأویل 299
- مفهوم لغوی و کاربرد قرآنی تفسیر 299
- اشاره 299
- معنای اصطلاحی تفسیر 300
- تعریف پیشنهادی 303
- معنای لغوی تأویل 304
- کاربردهای تأویل در قرآن 306
- فرق تفسیر و تأویل 308
- منزلت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر 309
- بیان گوشه ای از تفسیرها و تأویلات ائمه اطهار علیهم السلام 315
- امام علی علیه السلام 315
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 342
- امام سجاد علیه السلام 346
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 353
- اشاره 384
- 1. قابل فهم بودن قرآن 384
- فواید مرجعیت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر و تأویل 384
- 2. تمایز حوزه فهم ظاهر و تفسیر 385
- 3. جداسازی حوزه تفسیر و تأویل 386
- 5. ارجاع به قرآن 387
- 4. تفکیک حوزه باطن و ظاهر 387
- الف) تفصیل معارف و احکام 388
- اشاره 388
- ب) تأویل آیات 389
- ج) رفع اختلاف ها 391
- اشاره 393
- تعریف جری و تطبیق 394
- اشاره 394
- امام علی علیه السلام 395
- سایر اهل بیت علیهم السلام 400
- 1. مصادیقی از سنخ تفسیر 409
- اشاره 409
- بررسی و جمع بندی 409
- 2. مصادیقی از قسم تأویل 414
- اشاره 416
- تعریف مفردات 417
- اهمیت و جایگاه دانش مفردات 417
- اشاره 418
- امام علی علیه السلام پیشگام در تفسیر واژه ای 418
- امام علی علیه السلام و تفسیر مفردات 419
- امام سجاد علیه السلام و تفسیر مفردات 425
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام و تفسیر مفردات 426
- اشاره 430
- مقصود از تفسیر قرآن به قرآن 431
- اشاره 431
- گسترش تفسیر قرآن به قرآن 432
- ادله و مستندات تفسیر قرآن به قرآن 434
- ناقدان تفسیر قرآن به قرآن و بررسی نظر آنان 435
- مصادیق تفسیر قرآن به قرآن 437
- اشاره 438
- نمونه هایی از تفسیر قرآن به قرآن اهل بیت علیهم السلام 438
- تحلیل و بررسی 446
- اشاره 484
- معنی لغوی عصمت 485
- ریشه تاریخی بحث 486
- ریشه های عصمت در سخنان حضرت علی علیه السلام 488
- عصمت پیامبر اسلام صلی اللّه علیه و آله در قرآن 488
- اشاره 493
- گواه نخست از قرآن 493
- ادله عصمت پیامبران از نظر قرآن 493
- گواه دوم از قرآن 494
- گواه سوم از قرآن 495
- گواه پنجم 497
- گواه ششم 499
- 1. حضرت ایوب علیه السلام 501
- اشاره 501
- عصمت انبیا در منابع اهل سنت 501
- 4. حضرت یوسف علیه السلام 502
- 3. حضرت سلیمان علیه السلام 502
- 5. رسول الله صلی الله علیه و آله 504
- اشاره 509
- روایت اخلاقی امام علی علیه السلام در منابع اهل سنت 510
- روایات اخلاقی حضرت فاطمه علیها السلام در منابع اهل سنت 519
- روایات اخلاقی امام حسن، امام حسین و امام سجاد علیهم السلام 520
- روایات اخلاقی امام باقر و امام صادق علیهما السلام 526
- روایات اخلاقی امام کاظم و امام رضا علیهما السلام 534
- اشاره 535
- تعریف لغوی تقیه 537
- تعریف اصطلاحی تقیه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر شیعه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر اهل سنت 543
- تعریف برگزیده 544
- ذکر تقیه در آیات 545
- تقیه قبل از اسلام 549
- پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و تقیه 551
- اهل بیت علیهم السلام و تقیه 554
- صدور حدیث در شرایط تقیه 556
- تقیه و راه شناسایی روایات و علت صدور آنها 557
- نتیجه و جمع بندی 567
ای آدم، هرگاه حادثه ناگواری برایت پیش آید به آنها توسل بجوی و ایشان را نزد من شفیع کن، و من به نفس خود قسم خورده ام که امیدواران را ناامید نکنم و کسانی که آنها را شفیع نموده اند رد نکنم (این قضیه زمانی بود که از آدم گناه ترک اولی صادر شده بود) پس خداوند عز و جل را خواند و توبه اش قبول گردید و آمرزیده و بخشیده شد.
اهمیت امامت و ولایت در کلام اهل بیت علیهم السلام
اهل بیت علیهم السلام به عنوان حاملان و وارثان قرآن، آگاه ترین افراد به تفسیر قرآن هستند. عترت به همراه قرآن چون روحی واحدند، یکی قرآن صامت است و دیگری قرآن ناطق، لذا رسول خدا صلی الله علیه و آله همیشه به همراهی این دو ثقل تأکید می نمودند و به مردم می فهماندند که اعراض از قرآن یا عترت، دوری جستن از دیگری است و تمسک به هر کدام، جز از رهگذر تمسک به دیگری میسر نیست. بنابراین جدایی ناپذیری این دو از هم، حقیقتی است که رسول خدا صلی الله علیه و آله بارها و بارها از جمله در حدیث ثقلین بدان اشاره نمودند.
از سوی دیگر آیات بسیاری نیز در قرآن به مقام شامخ و والای عترت اشاره دارد. از همین رو اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام از هر فرصتی استفاده نموده، این گونه آیات را به مردم معرفی می نمودند. با تأمل در روایات تفسیری اهل سنت به نمونه هایی از این قبیل برخورد می کنیم که در این بخش به ذکر برخی از آنها خواهیم پرداخت.
1. ذیل آیه (وَ إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ عَنِ الصِّراطِ لَناکِبُونَ) ؛ (1)«کسانی که به آخرت ایمان ندارند، از صراط به زمین می افتند. (عبور نمی کنند)». این احادیث نقل شده است:
الف) عن الاصبغ بن نباته عن علی علیه السلام فی قول الله تعالی (وَ إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ عَنِ الصِّراطِ لَناکِبُونَ) قال: عن ولایتناه.
ب) فرات بن ابراهیم قال: حدثنی عبید بن کثیر (عن) احمد بن صالح [صبیح «خ»] (عن) الحسین بن علوان، عن سعد، عن الأصبغ، عن علی فی قوله تعالی: (وَ إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ عَنِ الصِّراطِ لَناکِبُونَ) قال: عن ولایته(2).
1- (1) سوره المؤمنون، آیه 74.
2- (2) شواهد التنزیل، ج 1، ص 402 (شماره 105).