- پیش گفتار 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- تعریف و بیان موضوع 9
- مصحف امام علی علیه السلام 14
- اشاره 18
- اسناد مصحف امام علی علیه السلام 18
- دیدگاه شهرستانی درباره جمع قرآن توسط امام علی علیه السلام 26
- 1. ترتیب آیات براساس نزول 28
- ویژگی های مصحف امام 28
- اشاره 28
- 4. داشتن متن و حواشی 30
- 3. ذکر مصادیق آیات و دربردارنده نام های اهل حق و باطل 30
- اشاره 38
- اشاره 39
- شاگردان بی واسطه علی علیه السلام در قرائت 41
- 1. ابوالاسود دوئلی 41
- 3. زر بن حبیش 42
- 4. ابوالعالیه رفع بن مهران ریاحی 42
- قرائت های شاذ منسوب به امام علی علیه السلام و نقد آنها 44
- اشاره 44
- الف) اختلاف در ضبط و شکل (اعراب) 44
- ج) اختلاف نحوی 46
- نقد و بررسی 50
- اشاره 53
- 2. اسباب نزول، شأن نزول و ترتیب نزول 53
- اشاره 56
- تعریف شأن نزول 56
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 64
- امام زین العابدین علیه السلام 68
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 70
- الف) امام باقر علیه السلام 73
- تابعین و نزول آیه ابلاغ در غدیر 73
- ج) عطیه بن سعد العوفی 75
- ب) امام صادق علیه السلام 75
- ه -) ابوحمزه ثمالی 76
- اسباب و عوامل اجمال 91
- تعریف لغوی مجمل 91
- مبیّن و اقسام آن 94
- اشاره 94
- نمونه هایی از تبیین مجملات 99
- امام علی علیه السلام و تبیین مجملات 100
- 2 - اشتراک 117
- بررسی و جمع بندی 117
- 1 - غرابت لفظ 117
- اشاره 117
- 3 - عدم کثرت استعمال 118
- اهمیت بحث از نسخ 119
- نسخ در قرآن 119
- 4. ناسخ و منسوخ 119
- حکمت نسخ 120
- تعریف نسخ 121
- حقیقت نسخ 124
- موضع امام علی علیه السلام درباره ناسخ و منسوخ قرآن 125
- اشاره 130
- اشاره 131
- الف) تلاوت و تدبر 132
- اشاره 132
- ج) خواص سوره ها و آیات 138
- ه -) راه نداشتن اختلاف و تناقض در قرآن 144
- تحلیل و بررسی 146
- 2. قرآن از دیدگاه سایر اهل بیت علیهم السلام 147
- اشاره 147
- الف) امام حسن علیه السلام 148
- ب) امام سجاد علیه السلام 149
- ج) امام باقر علیه السلام 150
- د) امام صادق علیه السلام 152
- ه -) امام رضا علیه السلام 156
- الف) به کار گیری سبک خاص در بیان مطالب 158
- اشاره 158
- ج) ژرفای نامحدود 159
- ه -) فصاحت و بلاغت بی نظیر 160
- و) اشاره ها و نشانه ها 161
- اشاره 162
- الف) ژرفای نامحدود قرآن 162
- اشاره 164
- ب) پیوند قرآن و عترت 164
- اول: فلسفه پیوند قرآن و عترت 166
- دوم: ثمرات پیوند قرآن و عترت 167
- ج) اجتهاد روشمند در قرآن 168
- نتیجه و بحث 170
- اشاره 172
- روایاتی از امام علی علیه السلام 174
- روایاتی از امام حسن مجتبی علیه السلام 184
- روایاتی از امام حسین و امام زین العابدین علیهما السلام 190
- روایاتی از امام باقر علیه السلام 196
- روایاتی از امام صادق علیه السلام 198
- اشاره 206
- استدلال به آیه مودت 208
- اشاره 208
- شأن نزول آیه مودت 211
- مصداق قربی 212
- استدلال امام علی علیه السلام به آیه مودت 216
- استدلال امام حسین علیه السلام به آیه مودت 221
- استدلال امام زین العابدین علیه السلام به آیه مودت 222
- استدلال امام صادق علیه السلام به آیه مودت 223
- امام علی علیه السلام 224
- استدلال به آیه اولی الامر 224
- اشاره 224
- امام حسن علیه السلام 225
- امام باقر علیه السلام 226
- امام حسن علیه السلام 227
- اشاره 227
- استدلال به آیه تطهیر 227
- امام حسین علیه السلام 229
- امام سجاد علیه السلام 229
- استدلال به آیه (وَ آتِ ذَا الْقُرْبی حَقَّهُ)2 231
- امام زین العابدین علیه السلام 231
- اشاره 232
- استدلال ائمه علیهم السلام به آیه هشتاد و پنج انعام 232
- مواردی از استدلال به آیات دیگر 235
- اشاره 238
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام رسول الله صلی اللّه علیه و آله 240
- فضائل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام حسن و امام حسین علیهما السلام 252
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام سجاد علیه السلام 257
- فضیلت اهل بیت علیهم السلام در کلام امام باقر و امام صادق علیهما السلام 263
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام سایر ائمه علیهم السلام 277
- اهمیت امامت و ولایت در کلام اهل بیت علیهم السلام 284
- اهمیت مودت اهل بیت علیهم السلام 294
- اشاره 298
- تفسیر و تأویل 299
- اشاره 299
- مفهوم لغوی و کاربرد قرآنی تفسیر 299
- معنای اصطلاحی تفسیر 300
- تعریف پیشنهادی 303
- معنای لغوی تأویل 304
- کاربردهای تأویل در قرآن 306
- فرق تفسیر و تأویل 308
- منزلت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر 309
- امام علی علیه السلام 315
- بیان گوشه ای از تفسیرها و تأویلات ائمه اطهار علیهم السلام 315
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 342
- امام سجاد علیه السلام 346
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 353
- اشاره 384
- فواید مرجعیت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر و تأویل 384
- 1. قابل فهم بودن قرآن 384
- 2. تمایز حوزه فهم ظاهر و تفسیر 385
- 3. جداسازی حوزه تفسیر و تأویل 386
- 5. ارجاع به قرآن 387
- 4. تفکیک حوزه باطن و ظاهر 387
- اشاره 388
- الف) تفصیل معارف و احکام 388
- ب) تأویل آیات 389
- ج) رفع اختلاف ها 391
- اشاره 393
- اشاره 394
- تعریف جری و تطبیق 394
- امام علی علیه السلام 395
- سایر اهل بیت علیهم السلام 400
- 1. مصادیقی از سنخ تفسیر 409
- اشاره 409
- بررسی و جمع بندی 409
- 2. مصادیقی از قسم تأویل 414
- اشاره 416
- اهمیت و جایگاه دانش مفردات 417
- تعریف مفردات 417
- اشاره 418
- امام علی علیه السلام پیشگام در تفسیر واژه ای 418
- امام علی علیه السلام و تفسیر مفردات 419
- امام سجاد علیه السلام و تفسیر مفردات 425
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام و تفسیر مفردات 426
- اشاره 430
- اشاره 431
- مقصود از تفسیر قرآن به قرآن 431
- گسترش تفسیر قرآن به قرآن 432
- ادله و مستندات تفسیر قرآن به قرآن 434
- ناقدان تفسیر قرآن به قرآن و بررسی نظر آنان 435
- مصادیق تفسیر قرآن به قرآن 437
- اشاره 438
- نمونه هایی از تفسیر قرآن به قرآن اهل بیت علیهم السلام 438
- تحلیل و بررسی 446
- اشاره 484
- معنی لغوی عصمت 485
- ریشه تاریخی بحث 486
- عصمت پیامبر اسلام صلی اللّه علیه و آله در قرآن 488
- ریشه های عصمت در سخنان حضرت علی علیه السلام 488
- گواه نخست از قرآن 493
- ادله عصمت پیامبران از نظر قرآن 493
- اشاره 493
- گواه دوم از قرآن 494
- گواه سوم از قرآن 495
- گواه پنجم 497
- گواه ششم 499
- 1. حضرت ایوب علیه السلام 501
- اشاره 501
- عصمت انبیا در منابع اهل سنت 501
- 4. حضرت یوسف علیه السلام 502
- 3. حضرت سلیمان علیه السلام 502
- 5. رسول الله صلی الله علیه و آله 504
- اشاره 509
- روایت اخلاقی امام علی علیه السلام در منابع اهل سنت 510
- روایات اخلاقی حضرت فاطمه علیها السلام در منابع اهل سنت 519
- روایات اخلاقی امام حسن، امام حسین و امام سجاد علیهم السلام 520
- روایات اخلاقی امام باقر و امام صادق علیهما السلام 526
- روایات اخلاقی امام کاظم و امام رضا علیهما السلام 534
- اشاره 535
- تعریف لغوی تقیه 537
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر شیعه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر اهل سنت 543
- تعریف برگزیده 544
- ذکر تقیه در آیات 545
- تقیه قبل از اسلام 549
- پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و تقیه 551
- اهل بیت علیهم السلام و تقیه 554
- صدور حدیث در شرایط تقیه 556
- تقیه و راه شناسایی روایات و علت صدور آنها 557
- نتیجه و جمع بندی 567
جعلت فداک ما هذا الاختلاف الذی بین شیعتک فانی ربما اجلس فی حلقتهم بالکوفه فاکاد ان اشک فارجع الی المفضل فأجد عنده ما اسکن الیه. فقال ابو عبدالله: [26 - ب] «اجل ان الناس اغروا بالکذب علینا حتی کأنّ الله عزوجل فرضه علیهم لایرید منهم غیره و انی لاحدث احدهم الحدیث، فلا یخرج من عندی حتی یتأوله علی غیر تأویله؛(1)فیض بن مختار می گوید: بر امام صادق علیه السلام وارد شدم و گفتم: جانم به فدایت این اختلاف بین شیعه شما از چیست، گاهی وقتی که در حلقه آنها در کوفه می نشینم شک می کنم، به مفضّل رجوع می کنم دلم آرام می گیرد، پس ابوعبدالله امام صادق علیه السلام فرمودند: مردم با دروغ بر ما فریفته شده اند؛ گویی خدا آنها را به این کار وا داشته است، من برای آنها چیزی می گویم، از نزد من خارج نمی شوند، مگر اینکه آن را به گونه ای دیگر (نادرست) تأویل می کنند».
بیان گوشه ای از تفسیرها و تأویلات ائمه اطهار علیهم السلام
امام علی علیه السلام
در میان روایات تفسیری اهل سنت روایات امام علی علیه السلام از سایر اهل بیت عصمت و طهارت بیشتر است، و حتی می توان گفت از سایر صحابه، زیرا تمایز امام علی علیه السلام و برتری ایشان بر دیگران بر هیچ کس پوشیده نیست. خوشبختانه با وجود تلاش های بسیار کژاندیشان در طول تاریخ، باز هم این گونه روایات به دست ما رسیده است.
شهرستانی می گوید:
لقد کان الصحابه رضی الله عنهم متفقین علی ان علم القرآن مخصوص باهل البیت اذ کانوا، یسألون علی بن ابی طالب هل خصّصتم اهل البیت بشیء سوی القرآن؛(2) صحابه بر این نظر اتفاق دارند که علم قرآن اختصاص به اهل بیت دارد، زیرا هرگاه از علی علیه السلام سؤال می شد آیا به شما چیزی غیر از قرآن اختصاص داده شده است می فرمود: قسم به کسی که دانه را شکافت و
1- (1) مفاتیح الاسرار، همان، نسخه خطی 26 ب.
2- (2) مفاتیح الاسرار، ج 1، ص 105 (تحقیق آذرشب) متن کامل این سخن گذشت.