اهل بیت علیهم السلام در تفاسیر اهل سنت جلد 2 صفحه 388

6. نقش انحصاری اهل بیت علیهم السلام

اشاره

سؤالی که اکنون به ذهن می رسد این است که اصولاً در چه مواردی است که مرجعیت اهل بیت علیهم السلام در فرهنگ اسلامی مورد تثبیت و تأکید قرار می گیرد و غیرقابل جایگزین است؟

بی گمان آنچه در قرآن کریم برای پیامبر خدا صلی الله علیه و آله آمده و از وظایف واسطه ای وحی برشمره شده است، برای اوصیا و جانشینان او، یعنی کسانی که متصل به خزانه وحی بوده اند و به باب مدینه او پیوند داشته اند، باید قائل شد. خداوند می فرماید:

(وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیْهِمْ)1

آنچه از وحی بر پیامبران نازل می گردد، همان طور نیز به پیامبران فرمان می رسد که آنها را بیان کنند. اما پیامبر صلی الله علیه و آله به تفسیر یک یک جمله ها و آیات و تفسیر اجزای کلمات، به مانند یک مفسّر رایج، نپرداخته است. آنچه از احادیثی که از پیامبر گرانقدر رسیده یا در روایات اهل بیت علیهم السلام نقل شده، نشانگر حساسیت و ضرورت حضور آنان به عنوان هادی و ناظر در میان جامعه است. بر این اساس می توان این نقش را در چند بخش خلاصه نمود:

الف) تفصیل معارف و احکام

قرآن کریم عموماً به بیان کلیات احکام اکتفا کرده و احکام خاص و جزئی و نیز تفصیل و توضیح آنها را نیاورده است. روش کلی قرآن در بیان معارف و ارشاد به مسائل، همواره به گونه ای بوده که می توان آن را ترسیم کننده خطوط اساسی و تبیین گر کلی مسائل و بنیان قواعد دانست.

امام صادق علیه السلام در ضمن روایتی بیان می کنند که:

دستور نماز خواندن بر رسول خدا صلی الله علیه و آله نازل شد، اما سخن از سه رکعت و چهار رکعت در میان نبود، بلکه رسول خدا صلی الله علیه و آله بود که تعداد رکعات نماز را تفسیر و بیان کرد. دستور پرداخت زکات نازل شد و در آن از چهل درهم و یک درهم سختی نبود، بلکه رسول خدا صلی الله علیه و آله بود که