اهل بیت علیهم السلام در تفاسیر اهل سنت جلد 2 صفحه 389

نصاب زکات را تفسیر کرد. دستور حج نازل شد و سخنی از هفت بار طواف در آن به میان نیامد و رسول خدا بود که مراسم طواف را به گونه ای خاص معین و تفسیر کرد.(1)

از این روایت می توان دریافت که جایگاه پیامبر خدا صلی الله علیه و آله توسط اهل بیت علیهم السلام همچنان به صورت تفصیل و تشریح احکام نازل شده، ادامه یافته است.

از سوی دیگر، نگرش سنت به بخش های معرفتی قرآن از نگرش به احکام جدا نیست. هر توصیف و نگرشی که به احکام فقهی شده و در آن، توضیحات و تفصیل هایی داده شده، در زمینه جزئیات معارف الهی و توصیف معاد و قیامت نیز آمده است. گواه این موضوع کتاب توحید صدوق است که در آن، نمونه ای از شیوه اهل بیت علیهم السلام در بیان معارف و تفصیل عقاید قرآن، ذکر شده است. آمدن این دسته از احکام و معارف در لسان اهل علیهم السلام بیت به معنای مبهم بودن قرآن و ممنوعیت تفسیر نیست؛ بلکه به این معناست که ما جز قرآن به منبعی دیگر برای تفصیل و توضیح معارف و احکام الهی نیازمندیم؛ یعنی در کنار ثقل اکبر، وجود ثقل اصغر برای معرفت تفصیلی عقاید ضروری است.

در همین جا می توان به علوم اهل بیت علیهم السلام در باب ناسخ و منسوخ و اسباب نزول و موقعیت شناسی نزول آیات اشاره کرد و دانستنی های آنان را در تفصیل احکام و وجه تخصیص و تقیید بخشی از آیات مورد توجه قرار داد. گرچه در زمینه تخصیص و تقیید و حتی ناسخ و منسوخ، اگر چنین چیزی در قرآن باشد، آن بزرگواران به خود قرآن استناد می کرده اند و در فهم این دسته از احکام به آیات دیگر استناد می جسته اند.

ب) تأویل آیات

بدون شک، علم تأویل قرآن اختصاصی به قرآن ندارد و آنچه در آیه هفتم سوره آل عمران آمده، بیانی است در مقابله با کسانی که به انگیزه فتنه جویی در صددند قرآن را منحرفانه تأویل کنند؛ با آنکه معنای درست آن را می دانند. عبارت «ابتغاء الفتنه» گویای این نکته است که تأویل کنندگان خود می دانند تأویلشان با مراد خداوند مغایر است، اما به انگیزه