- پیش گفتار 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- تعریف و بیان موضوع 9
- مصحف امام علی علیه السلام 14
- اسناد مصحف امام علی علیه السلام 18
- اشاره 18
- دیدگاه شهرستانی درباره جمع قرآن توسط امام علی علیه السلام 26
- 1. ترتیب آیات براساس نزول 28
- ویژگی های مصحف امام 28
- اشاره 28
- 3. ذکر مصادیق آیات و دربردارنده نام های اهل حق و باطل 30
- 4. داشتن متن و حواشی 30
- اشاره 38
- اشاره 39
- 1. ابوالاسود دوئلی 41
- شاگردان بی واسطه علی علیه السلام در قرائت 41
- 3. زر بن حبیش 42
- 4. ابوالعالیه رفع بن مهران ریاحی 42
- اشاره 44
- الف) اختلاف در ضبط و شکل (اعراب) 44
- قرائت های شاذ منسوب به امام علی علیه السلام و نقد آنها 44
- ج) اختلاف نحوی 46
- نقد و بررسی 50
- اشاره 53
- 2. اسباب نزول، شأن نزول و ترتیب نزول 53
- اشاره 56
- تعریف شأن نزول 56
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 64
- امام زین العابدین علیه السلام 68
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 70
- الف) امام باقر علیه السلام 73
- تابعین و نزول آیه ابلاغ در غدیر 73
- ب) امام صادق علیه السلام 75
- ج) عطیه بن سعد العوفی 75
- ه -) ابوحمزه ثمالی 76
- اسباب و عوامل اجمال 91
- تعریف لغوی مجمل 91
- اشاره 94
- مبیّن و اقسام آن 94
- نمونه هایی از تبیین مجملات 99
- امام علی علیه السلام و تبیین مجملات 100
- 2 - اشتراک 117
- بررسی و جمع بندی 117
- 1 - غرابت لفظ 117
- اشاره 117
- 3 - عدم کثرت استعمال 118
- اهمیت بحث از نسخ 119
- نسخ در قرآن 119
- 4. ناسخ و منسوخ 119
- حکمت نسخ 120
- تعریف نسخ 121
- حقیقت نسخ 124
- موضع امام علی علیه السلام درباره ناسخ و منسوخ قرآن 125
- اشاره 130
- اشاره 131
- الف) تلاوت و تدبر 132
- اشاره 132
- ج) خواص سوره ها و آیات 138
- ه -) راه نداشتن اختلاف و تناقض در قرآن 144
- تحلیل و بررسی 146
- 2. قرآن از دیدگاه سایر اهل بیت علیهم السلام 147
- اشاره 147
- الف) امام حسن علیه السلام 148
- ب) امام سجاد علیه السلام 149
- ج) امام باقر علیه السلام 150
- د) امام صادق علیه السلام 152
- ه -) امام رضا علیه السلام 156
- الف) به کار گیری سبک خاص در بیان مطالب 158
- اشاره 158
- ج) ژرفای نامحدود 159
- ه -) فصاحت و بلاغت بی نظیر 160
- و) اشاره ها و نشانه ها 161
- اشاره 162
- الف) ژرفای نامحدود قرآن 162
- ب) پیوند قرآن و عترت 164
- اشاره 164
- اول: فلسفه پیوند قرآن و عترت 166
- دوم: ثمرات پیوند قرآن و عترت 167
- ج) اجتهاد روشمند در قرآن 168
- نتیجه و بحث 170
- اشاره 172
- روایاتی از امام علی علیه السلام 174
- روایاتی از امام حسن مجتبی علیه السلام 184
- روایاتی از امام حسین و امام زین العابدین علیهما السلام 190
- روایاتی از امام باقر علیه السلام 196
- روایاتی از امام صادق علیه السلام 198
- اشاره 206
- استدلال به آیه مودت 208
- اشاره 208
- شأن نزول آیه مودت 211
- مصداق قربی 212
- استدلال امام علی علیه السلام به آیه مودت 216
- استدلال امام حسین علیه السلام به آیه مودت 221
- استدلال امام زین العابدین علیه السلام به آیه مودت 222
- استدلال امام صادق علیه السلام به آیه مودت 223
- امام علی علیه السلام 224
- استدلال به آیه اولی الامر 224
- اشاره 224
- امام حسن علیه السلام 225
- امام باقر علیه السلام 226
- اشاره 227
- استدلال به آیه تطهیر 227
- امام حسن علیه السلام 227
- امام حسین علیه السلام 229
- امام سجاد علیه السلام 229
- استدلال به آیه (وَ آتِ ذَا الْقُرْبی حَقَّهُ)2 231
- امام زین العابدین علیه السلام 231
- استدلال ائمه علیهم السلام به آیه هشتاد و پنج انعام 232
- اشاره 232
- مواردی از استدلال به آیات دیگر 235
- اشاره 238
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام رسول الله صلی اللّه علیه و آله 240
- فضائل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام حسن و امام حسین علیهما السلام 252
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام امام سجاد علیه السلام 257
- فضیلت اهل بیت علیهم السلام در کلام امام باقر و امام صادق علیهما السلام 263
- فضایل اهل بیت علیهم السلام در کلام سایر ائمه علیهم السلام 277
- اهمیت امامت و ولایت در کلام اهل بیت علیهم السلام 284
- اهمیت مودت اهل بیت علیهم السلام 294
- اشاره 298
- تفسیر و تأویل 299
- اشاره 299
- مفهوم لغوی و کاربرد قرآنی تفسیر 299
- معنای اصطلاحی تفسیر 300
- تعریف پیشنهادی 303
- معنای لغوی تأویل 304
- کاربردهای تأویل در قرآن 306
- فرق تفسیر و تأویل 308
- منزلت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر 309
- امام علی علیه السلام 315
- بیان گوشه ای از تفسیرها و تأویلات ائمه اطهار علیهم السلام 315
- امام حسن و امام حسین علیهما السلام 342
- امام سجاد علیه السلام 346
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام 353
- اشاره 384
- فواید مرجعیت اهل بیت علیهم السلام در تفسیر و تأویل 384
- 1. قابل فهم بودن قرآن 384
- 2. تمایز حوزه فهم ظاهر و تفسیر 385
- 3. جداسازی حوزه تفسیر و تأویل 386
- 5. ارجاع به قرآن 387
- 4. تفکیک حوزه باطن و ظاهر 387
- الف) تفصیل معارف و احکام 388
- اشاره 388
- ب) تأویل آیات 389
- ج) رفع اختلاف ها 391
- اشاره 393
- اشاره 394
- تعریف جری و تطبیق 394
- امام علی علیه السلام 395
- سایر اهل بیت علیهم السلام 400
- 1. مصادیقی از سنخ تفسیر 409
- بررسی و جمع بندی 409
- اشاره 409
- 2. مصادیقی از قسم تأویل 414
- اشاره 416
- اهمیت و جایگاه دانش مفردات 417
- تعریف مفردات 417
- اشاره 418
- امام علی علیه السلام پیشگام در تفسیر واژه ای 418
- امام علی علیه السلام و تفسیر مفردات 419
- امام سجاد علیه السلام و تفسیر مفردات 425
- امام باقر و امام صادق علیهما السلام و تفسیر مفردات 426
- اشاره 430
- اشاره 431
- مقصود از تفسیر قرآن به قرآن 431
- گسترش تفسیر قرآن به قرآن 432
- ادله و مستندات تفسیر قرآن به قرآن 434
- ناقدان تفسیر قرآن به قرآن و بررسی نظر آنان 435
- مصادیق تفسیر قرآن به قرآن 437
- اشاره 438
- نمونه هایی از تفسیر قرآن به قرآن اهل بیت علیهم السلام 438
- تحلیل و بررسی 446
- اشاره 484
- معنی لغوی عصمت 485
- ریشه تاریخی بحث 486
- عصمت پیامبر اسلام صلی اللّه علیه و آله در قرآن 488
- ریشه های عصمت در سخنان حضرت علی علیه السلام 488
- اشاره 493
- گواه نخست از قرآن 493
- ادله عصمت پیامبران از نظر قرآن 493
- گواه دوم از قرآن 494
- گواه سوم از قرآن 495
- گواه پنجم 497
- گواه ششم 499
- 1. حضرت ایوب علیه السلام 501
- عصمت انبیا در منابع اهل سنت 501
- اشاره 501
- 4. حضرت یوسف علیه السلام 502
- 3. حضرت سلیمان علیه السلام 502
- 5. رسول الله صلی الله علیه و آله 504
- اشاره 509
- روایت اخلاقی امام علی علیه السلام در منابع اهل سنت 510
- روایات اخلاقی حضرت فاطمه علیها السلام در منابع اهل سنت 519
- روایات اخلاقی امام حسن، امام حسین و امام سجاد علیهم السلام 520
- روایات اخلاقی امام باقر و امام صادق علیهما السلام 526
- روایات اخلاقی امام کاظم و امام رضا علیهما السلام 534
- اشاره 535
- تعریف لغوی تقیه 537
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر شیعه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه 539
- تعریف اصطلاحی تقیه از نظر اهل سنت 543
- تعریف برگزیده 544
- ذکر تقیه در آیات 545
- تقیه قبل از اسلام 549
- پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و تقیه 551
- اهل بیت علیهم السلام و تقیه 554
- صدور حدیث در شرایط تقیه 556
- تقیه و راه شناسایی روایات و علت صدور آنها 557
- نتیجه و جمع بندی 567
1. قرائت قرآن
اشاره
بدون هیچ تردیدی، قرآن موجود براساس قرائت علی علیه السلام است و به اعتراف همگان، علی علیه السلام به قرائت قرآن از همگی صحابه واقف تر بود.
ابوعبدالرحمن سلمی که عاصم از طریق وی قرائت را از امام علی علیه السلام اخذ کرده بود گفته است:
ما رأیت احدا کان اقرا من علی عرض القرآن علی النبی صلی الله علیه و آله و هو من الذین حفظوه اجمع بلاشک عندنا(1) ؛ کسی را تواناتر از علی علیه السلام در امر قرائت ندیدم. او قرآن را بر پیامبر صلی الله علیه و آله قرائت می کرد (تا از صحت کامل قرائت خود مطمئن شود) و به حفظ و جمع قرآن می پرداخت.
همچنین در روایات می خوانیم، ابوبکر عیاش، نزد عاصم، قرآن را قرائت کرد و از او پرسید: تو قرآن را بر چه کسی عرضه داشتی و قرائت کردی؟ عاصم پاسخ داد:
«برای اصلاح قرائت قرآن، آن را بر ابوعبدالرحمن سلمی عرضه داشتم، همو که قرآن را بر علی علیه السلام قرائت کرده بود و علی علیه السلام نیز قرائت را از پیامبر صلی الله علیه و آله آموخته بود».(2)
حفص که قرائتش فصیح ترین قرائت و در دنیای اسلام، مقبول و مشهور است، این قرائت را به واسطه عاصم، از ابوعبدالرحمن سلمی اخذ کرده؛ یعنی کسی که شاگرد امام علی علیه السلام است. بنابراین قرائت حفص از عاصم، در واقع همان قرائت مقبول و مورد تأیید علی علیه السلام به شمار می رود.
1- (1) ابن جزری، غایه النهایه فی طبقات القراء، ج 1، ص 546؛ ذهبی، معرفه القراء الکبار، ص 28.
2- (2) جعفر مرتضی عاملی، ص 169؛ نصیبی شافعی، مطالب السوول، ص 119؛ معرفه القراء الکبار، ج 1، ص 108.