اهل بیت علیهم السلام در تفاسیر اهل سنت جلد 2 صفحه 395

مصداق یا مصادیق آیه را روشن می کرد تا بدین گونه بفهماند فهم دقیق آیه، مستلزم آگاهی بر این مطلب است که کلام الهی بر چه شخص یا اشخاصی دلالت دارد.

اینک نمونه هایی از این موارد را درکلام اهل بیت علیهم السلام می آوریم.

امام علی علیه السلام

(قُلْ هَلْ نُنَبِّئُکُمْ بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمالاً)1

1. از امام علی علیه السلام در این باره سؤال شد که فرمودند منظور «فاجران قریش» هستند. در حدیث دیگری نیز امام می فرمایند مراد «خوارج» هستند.(1)

در تفسیر ثوری فقط روایت دوم نقل شده است.(2) ابن عطیه پس از نقل این حدیث «قال: هم الخوارج»(3) می گوید:

هذا ان صحح عنه فهو علی جهه امثال فیمن ضل سعیه فی الحیاه الدنیا و هو یحب انه یحسن؛این سخن امام اگر درست باشد از باب مثال است، زیرا آنها همچون کسی هستند که تلاشش در دنیا را تباه می سازد، در حالی که می پندارد کار خیری انجام داده است.

تفسیر المنیر همان مصداق اولی را بیان نموده است:

قال علی رضی لله عنه: هم الافجران من القریش بنوالمغیره و بنوامیه فاما بنوالمغیره فقطع الله تعالی دابرهم یوم بدر... و اما بنوامیه فمتعوا الی حین؛(4)مراد همان فجار قریش بنو مغیره و بنوامیه هستند؛ اما بنومغیره را خداوند در بدر هلاکشان کرد، ولی بنوامیه تا زمانی که خدا بخواهد زنده اند.

1- (2) فتح القدیر، ج 3، ص 374؛ درالمنثور، ج 5، ص 465.
2- (3) تفسیر ثوری، ج 1، ص 179.
3- (4) محرر الوجیز، ج 3، ص. 545.
4- (5) تفسیر المنیر، ج 13، ص 249.