و هر یک از معصومین به ویژه امام باقر و امام صادق علیهما السلام در تفسیر برخی از آیات به دیگر آیات استناد نموده اند.
3. ارتباط آیات بایکدیگر، خصوصاً در مجموعه آیات یک سوره که نشان از هماهنگی بین آنها دارد(1) و ضرورت تفسیر موضوعی آیات را بیان می دارد(2) و به نظر، روشی عقلایی است و بزرگانی چون علامه مجلسی در بحارالانوار، پیشگام این روش بوده اند.(3) ایشان هنگامی که درباره واژه های قلب و سمع و بصر سخن می گوید، آیات فراوانی را در خصوص آنها جمع آوری می نماید.(4) همچنین نمونه هایی از آیات الاحکام که توسط فقها در زمینه آیات فقهی گردآوری شده است.
ناقدان تفسیر قرآن به قرآن و بررسی نظر آنان
گروهی نیز تفسیر قرآن به قرآن را کامل ندانسته و بر روش های دیگر تفسیر به ویژه روایات تأکید داشته اند.(5) البته به نظر می رسد چنین اندیشه ای، بر خواسته از مبانی اخباری و نظری نادرست می باشد. مستندات این گروه چنین است:
1. توقیفی بودن فهم آیات به جهت روایت «انما یعرف القرآن من خطوب به»(6)و روایات نهی از تفسیر قرآن مانند: «من فسر القرآن برأیه فلیتبوء مقعده من النار».(7)
2. عدم حجیت ظاهر قرآن به جهت وجود آیات متشابه و مطالب غامض(8) و احتمال تحریف به نقیصه در برخی از آیات قرآن(9) و عدم امکان بهره مندی از آیات در تفسیر یکدیگر.
1- (1) المیزان، ج 1، ص 16، سوره حمد، آیه نخست.
2- (2) ناصر مکارم، پیام قرآن، ج 1، صص 23-22.
3- (3) همان، ص 27.
4- (4) مجلسی، بحارالانوار، ج 67، ص 27.
5- (5) درس نامه روش ها و گرایش های تفسیر قرآن، ص 66.
6- (6) بحارالانوار، ج 24، ص 237.
7- (7) سنن ترمذی، ج 5، ص 199؛ بحارالانوار، ج 89، ص 107.
8- (8) آخوند خراسانی، کفایه الاصول، ج 2، ص 59؛ ابن بابویه، امالی، ص 6.
9- (9) محمدهادی معرفت، صیانه القرآن، ص 197.