- پیش گفتار 1
- اشاره 7
- اشاره 8
- نگاهی اجمالی به اعترافات اهل سنت 9
- سلام و درود بر اهل بیت علیهم السلام در قرآن 13
- 1. کیفیت صلوات در سوره احزاب 13
- 2. عدم پذیرش نماز بدون درود بر محمد و آل محمد صلی علیه وآله وسلم 19
- 3. مصادیق آل یاسین در قرآن کریم 26
- اشاره 27
- جایگاه حدیث ثقلین در تفاسیر 27
- نقل های مختلف حدیث ثقلین 29
- جایگاه سندی حدیث ثقلین 37
- تحلیل علمای شیعه از حدیث ثقلین 51
- منبع شناسی حدیث ثقلین 55
- کفایه الطالب اللبیب فی خصائص الحبیب المعروف بالخصائص الکبری 62
- منابع برای مطالعه بیشتر 66
- اشاره 67
- نقش هدایتگرانه اهل بیت علیهم السلام در سایه قرآن 68
- اشاره 68
- 1. خلقت نوری پیامبر اکرم، امام علی و اهل بیت علیهم السلام 70
- 3. حدیث امان 73
- 4. حدیث سفینه نوح و باب حطه 79
- تذکره الخواص 81
- اشاره 81
- تأملی در سند حدیث 83
- اهل بیت علیهم السلام شجره طیبه 90
- اهل بیت علیهم السلام یگانه آگاهان بر قرآن 94
- الف) آیه فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ2 94
- اشاره 94
- اشاره 94
- تبیین آیه درباره اهل بیت علیهم السلام 98
- روایات اهل سنت در نگاهی ژرف تر 108
- ب) آیه مع الصادقین 114
- دیدگاه های مختلف در خصوص مصادیق آیه 115
- مصداق صادقین در قرآن کریم 116
- اشاره 143
- وجوب تولی یا محبت اهل بیت 144
- اشاره 156
- اشاره 156
- 1. آیه مودت 156
- لزوم محبت اهل بیت در قرآن کریم 156
- ج) احادیث دال بر مصادیق آیه مودت 160
- ه) اختصاص آیه مودت به اهل بیت علیهم السلام 176
- و) احتجاجات اهل بیت علیهم السلام به آیه مودت 178
- 2. آیه 23 سوره شوری 183
- 3. آیات 89 تا 90 سوره نمل 184
- 4. آیه 96 سوره مریم 185
- صیغه تولی و تبری و توسل در کلام ابن روزبهان 225
- اشاره 227
- جایگاه ولایت نزد تشیع 228
- ولایت در حدیث اهل سنت 229
- اشاره 229
- 1. وَ أَنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِیماً ؛ 235
- 2. وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِینَ إِماماً2 236
- 3. وَ إِنِّی لَغَفّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدی 236
- 4. هُنالِکَ الْوَلایَهُ لِلّهِ الْحَقِّ هُوَ خَیْرٌ ثَواباً وَ خَیْرٌ عُقْباً 237
- 5. وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِیًّا 238
- 6. وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنّاسِ فِی هذَا الْقُرْآنِ مِنْ کُلِّ مَثَلٍ فَأَبی أَکْثَرُ النّاسِ إِلاّ کُفُوراً2 239
- 7. قُلْ هذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَی اللّهِ عَلی بَصِیرَهٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی 240
- 8. وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّهٌ یَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلُونَ 1 241
- 9. آیه اعتصام: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً3 241
- 11. اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ 242
- 10. فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ 2 242
- اشاره 249
- پذیرش مرجعیت علمی اهل بیت علیهم السلام از سوی ابوحنیفه 249
- ابوحنیفه و عزاداری امام حسین علیه السلام 251
- روایات ابوحنیفه از اهل بیت علیهم السلام در منابع شیعی 251
- مقایسه دیدگاه ابوحنیفه در مورد اهل بیت علیهم السلام و تشیع 253
- اشاره 253
- دیدگاه شهرستانی درباره امامت و ولایت 255
- آیه های ولایت 259
- 1. آیه ولایت 259
- اشاره 259
- نزول آیه ولایت درباره علی علیه السلام به استناد روایات 260
- زمینه های نزول آیه ولایت 275
- بررسی چند نظریه و نقد آنها 280
- نکاتی درباره داستان اعطای خاتم 302
- منابع برای مطالعه بیشتر 305
- اشاره 306
- 2. آیه اولی الامر 306
- روایات اهل سنت درباره مصداق اولی الامر 308
- 1. علی علیه السلام 308
- 2. سایر اقوال درباره مصادیق اولی الامر 312
- بررسی و تحلیل احادیث اهل سنت 314
- بررسی و نقد دیدگاه فخر رازی 322
- جمع بندی 324
- اشاره 326
- 3. آیه اکمال 326
- نظرهای مخالف و متناقض 330
- حکایت اول 331
- منشأ اقوال متناقض در میان اهل سنت 331
- حکایت دوم 332
- سایر اقوال درباره آخرین سوره و آیه 338
- زمان نزول آیه اکمال 341
- حقیقت سبب نزول آیه اکمال دین 347
- روایات اهل بیت علیهم السلام در خصوص آخرین حج حضرت رسول صلی الله علیه و آله 358
- اشاره 364
- بررسی روایات اهل سنت درباره آیه تبلیغ 364
- 4. آیه تبلیغ 364
- اقوال تابعین درباره نزول آیه تبلیغ 369
- روایات عدم تصریح بر شأن نزول خاص 374
- بررسی دیدگاه های اهل سنت 377
- 2. نزول آیه و حراست از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم 379
- 3. نزول آیه درباره رجم و قصاص 383
- 4. نزول آیه و عیب جویی یهود و استهزای اسلام 385
- 5. اقوالی دیگر در سبب نزول آیه تبلیغ 389
- اشاره 392
- 5. آیه مبا هله 392
- جریان مباهله 392
- سند و شأن نزول جریان مباهله در منابع اهل سنت 393
- آیه مباهله از دیدگاه مفسران مذهب اهل سنت 399
- نقد و بررسی ابهامات و شبهات 404
- استدلال حمَّصی 411
- گذری کوتاه بر زندگی و شخصیت فخر رازی 413
- اشکال آلوسی 414
- روایت شجره واحده 419
- روایتی در زمینه ولایت امیر مؤمنان علیه السلام 420
- نتیجه مباحث آیه مباهله 421
- منابع جهت مطالعه بیشتر درباره آیه مباهله 428
- اشاره 430
- عصمت، شرط امامت 430
- مفهوم ظالم در آیه شریفه 431
- استفاده شیعه از آیه عهد 432
- برداشت اهل سنت از آیه عهد و اشکال آن 432
- شروط امام 435
- مفسران و آیه تطهیر 440
- کلام اهل لغت در معنای رجس 441
- روایات تعداد ائمه 442
- حیرت علمای اهل سنت در تفسیر این حدیث 444
- اسامی دوازده امام در مکتب خلفا 448
- اشاره 450
- 7. آیه انذار 450
- تحریف تاریخ 451
- اشکال بر حدیث و پاسخ آن 452
- مهدویت و ظهور حضرت مهدی عجل اللّه تعالی فرجه 455
- اشاره 455
- 1. اتفاق بر اصل قضیه 455
- موارد اتفاق فریقین در موضوع مهدویت 455
- 2. اتفاق بر وجوب اعتقاد به امر مهدی عجل الله تعالی فرجه 463
- 3. اعتقاد بر فراگیر بودن دعوت و حکومت او 466
- آیات قرآن و ظهور مهدی عجل الله تعالی فرجه 481
- شواهد قرآنی بر صحت و امکان رجعت 489
- پاسخ به چند شبهه 498
- اصحاب کهف و زنده شدنشان در آخر الزمان 500
- منابع برای مطالعه بیشتر 503
2. در این احادیث، اولی الامر به حاکمان و والیان معنا نشده اند! جز روایتی که از مکحول (از تابعین) نقل کرده اند. وی آیه را براساس برداشت خود مبنی بر اینکه این آیه با آیه قبلی پیوستگی دارد، تفسیر کرده است. تنها یک حدیث دیگر نیز از ابوهریره است که به دو صورت نقل شده و در یک صورت آن، اولی الامر به امیران معنا شده است.
سیوطی به نقل از چند نفر از محدثان سنی، از ابوهریره چنین آورده است:
«هم الامراء منکم وفی لفظ: هم أمراء السرایا؛ آنان (اولی الامر) امیران از خود شمایند و در تعبیری دیگر از این حدیث آمده: آنان فرماندهان سپاه هستند.»(1)
3. اطاعت اولی الامر در نزد اهل سنت، مشروط به شرط اطاعت خدا و عدم معصیت اوست. از این رو در ذیل این آیه روایاتی متعدد که در بین آنها احادیثی صحیح نیز به چشم می خورد، از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم و نیز صحابه و تابعین نقل می کنند که مضمون همه آنها این است: «اطاعت مخلوق در جایی که معصیت خالق است، روا نیست».(2)
با این وجود، هیچ حدیثی در کتب اهل سنت از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل نشده که دلالت کند خصوص اطاعت اولی الامر در این آیه مقید و مشروط به آن شرط است، بلکه چنین حدیثی در سخن صحابه یا تابعین نیز یافت نشده تا بتوان به واسطه آن، بین این دو دسته روایات (روایات درباره معنای اولی الامر و روایات در اطاعت مشروط به شرط عدم معصیت) پیوند برقرار ساخت. البته شاید بتوان از احادیثی که درباره شأن نزول این آیه نقل کرده اند، چنین قید و شرطی را استنباط کرد که این نکته نیز به زودی بررسی خواهد شد.
به نظر می رسد نخستین کسی که این دو دسته احادیث را با یکدیگر پیوند داده و کوشیده است اولی الامر را براساس این پیوند تفسیر کند، ابن جریر طبری (م 303 ق) است. وی ضمن توسعه معنای اولی الامر به حاکمان و والیان، به کمک احادیث مشروط به عدم معصیت، می نویسد:
1- (1) . ر. ک: درالمنثور، ج 2، ص 574. ابن ابی حاتم فقط تعبیر «امراء السرایاء» را آورده است، ر. ک: ابن ابی رازی، تفسیر القرآن العظیم (تفسیر ابن ابی حاتم الرازی) تحقیق اسعد محمد الطیب، ج 3، ص 988.
2- (2) . ر. ک: درالمنثور، ج 2، صص 574-578. ابن کثیر حدیث «لا طاعه لمخلوق فی معصیه الخالق» را حدیثی صحیح می داند، ر. ک: تفسیر ابن کثیر، ج 1، ص 518.