- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 6
- بخش های دین 6
- مباحث مقدماتی 6
- اشاره 6
- 2-اخلاق 6
- 1-عقاید 6
- 3-احکام عملی 7
- دانش ناظر به اعتقادات دینی 7
- اشاره 8
- 1-روش عقلی 8
- روش استدلال در دانش اعتقادات 8
- 2-روش نقلی 9
- 3-روش تلفیقی 9
- دانش اعتقادات و مسئله امامت 10
- اشاره 11
- بخش اول: کلیات 11
- فصل اول: حقیقت امامت از منظر شیعه و اهل سنت 12
- اشاره 12
- معنای لغوی امام و امامت 13
- معنای اصطلاحی امام و امامت 15
- اشاره 15
- تعریف متکلمان اهل سنت 16
- تعریف متکلمان شیعه 16
- نقطه مشترک تعاریف 17
- منشأ اختلاف 17
- 2-اختلافنظر مفهومی و مصداقی 18
- اشاره 18
- جهات اختلاف 18
- 1-اتفاقنظر مفهومی و اختلافنظر مصداقی 18
- دو رویکرد متمایز درباره حقیقت و چیستی امامت 19
- اشاره 20
- ضرورت وجود امام 20
- ضرورت وجود امام از نظر اهل سنت 20
- ضرورت وجود امام از نظر شیعه 21
- نظر اهل سنت 22
- اشاره 22
- امامت، از اصول یا از فروع؟ 22
- نظر شیعه امامیه 24
- جنبههای دیگری از امامت در برداشت شیعی 25
- امامت، لطفی از جانب خداوند 25
- اشاره 25
- امامت، مقامی الهی و استمرار همه وظایف نبوت به جز دریافت وحی 26
- اشاره 26
- 2-تفسیر و تبیین آیات 27
- 1-دریافت، حفظ و ابلاغ وحی 27
- 3-قضاوت 28
- 4-ریاست عمومی 28
- تعیین امام به دست خداوند 31
- امامت، خواستار ویژگی هایی خاص 32
- حقیقت امامت در کلام علامه طباطبایی 33
- حقیقت امام و امامت در سنت مکتوب 34
- اشاره 38
- فصل دوم: معنا و حقیقت عصمت 38
- معنای لغوی عصمت 39
- اشاره 39
- واژه عصمت در قرآن 41
- اشاره 41
- معنای اصطلاحی عصمت 41
- لطف خداوند 42
- ملکه نفسانی 44
- فقط توانایی بر انجام دادن طاعت 45
- نیافریدن گناه در انسان 45
- اشاره 45
- خاستگاه عصمت 45
- عصمت، ریشه در شناخت و آگاهی 46
- ریشه عصمت در کلام علامه طباطبایی 49
- ریشه عصمت در کلام شهید مطهری 50
- ریشه عصمت در کلام علامه عسکری 52
- اشاره 53
- فصل سوم: انواع عصمت 53
- اول: عصمت عملی و رفتاری 54
- دوم: عصمت علمی و بینشی 56
- سوم: عصمت خَلقی و خُلقی 58
- انواع عصمت در کلام امام علی (ع) 58
- اشاره 60
- بخش دوم: چرا امام باید معصوم باشد؟ 60
- اشاره 61
- فصل اول: دلایل عقلی عصمت امام 61
- اول: معصوم نبودن امام، یعنی اجتماع دو امر متضاد 64
- دوم: معصوم نبودن امام، یعنی نیاز به بی نهایت امام در زمان واحد 65
- سوم: وجوب حفظ شریعت اسلامی 68
- اشاره 71
- فصل دوم: دلایل نقلی عصمت امام 71
- اشاره 72
- اول: آیه عهد الهی 72
- قرآن و مسئله عصمت امام 72
- اشاره 72
- اشاره 76
- استدلال استادِ علامه طباطبایی 76
- اشاره 77
- نکاتی درباره آیه 77
- دیدگاه اهل سنت 78
- دیدگاه شیعه 81
- اولوا الأمر چه کسانیاند؟ 83
- منابع اهل سنت 83
- سوم: آیه صادقین 84
- اشاره 84
- مقام اول 84
- مقام دوم 86
- منابع اهل سنت 86
- منابع شیعی 87
- اشاره 88
- منابع شیعه 88
- مقصود از اهل بیت 88
- چهارم: آیه تطهیر 88
- آیه تطهیر در مصادر اهل سنت 92
- شمول آیه تطهیر نسبت به دیگر امامان 95
- عصمت امام در روایات 96
- اشاره 96
- الف) حدیث ثقلین 97
- 1-اشاره به عصمت اهل بیت به طور مشخّص 97
- ب) حدیث سفینه 100
- ج) حدیث نجوم 102
- ٢. اشاره به لزوم عصمت امام به طور کلّی 104
- اشاره 106
- بخش سوم: نسبت مفهوم عصمت با برخی مفاهیم دیگر 106
- فصل اول: عصمت و اختیار 107
- اشاره 112
- فصل دوم: عصمت و عدالت 112
- تفاوتهای عصمت و عدالت 113
- چیستی عدالت 113
- اشاره 113
- 1-از نظر رتبه و درجه 114
- 2- از نظر بُعد معرفتی و شناختی 114
- 3-گستردگی متعلّق 114
- 1-استغفار پیامبران 116
- اشاره 116
- فصل سوم: عصمت و استغفار 116
- 2-استغفار امامان 117
- دقت نظر در معنا و انواع گناه 118
- اشاره 118
- 2-نگاهی خاص 119
- 1-نگاهی متعارف و عام 119
- پاسخ برخی از اندیشمندان شیعه 121
- علامه مجلسی 121
- علامه طباطبایی 123
- خواجه نصیر الدین طوسی 124
- علی بن عیسی اربلی 124
- فصل چهارم: انحصاری نبودن عصمت 127
- اشاره 131
- بخش چهارم: خردهگیری هایی بر لزوم عصمت 131
- امکان عصمت، آری یا نه؟ 132
- اشاره 132
- پاسخ 133
- اشاره 136
- پاسخ 136
- عصمت، عقیده ای ریشه دار در عقل و نقل، نه ساخته شیعه 136
- باور عصمت و نسبت دادن آن به هشام بن حکم 138
- اشاره 138
- پاسخ 139
- روایت اول 140
- روایت دوم 141
- کج فهمی از کلام امام علی (ع) 142
- اشاره 142
- پاسخ 143
- اشاره 148
- سخن پایانی: تأثیر عصمت در الگو بودن امام برای افراد جامعه 148
- 1-بُعد علمی 150
- 2-بُعد عملی 151
- اشاره 151
- تقویت شناخت عقلی بشر و متوقف شدن خطا 153
- اشاره 153
- نمونه هایی از فواید علمی و رفتاری معصوم 153
- مرجعی برای فهم گزاره های عقلگریز و خروج از سردرگمی 154
- برطرف شدن تزلزل در رفتار 155
- برپایی نظام اجتماعی و تحقّق عدالت 155
- پرورش و تسهیل در پیمودن درجات کمال 156
- حفظ شریعت و آگاهی از دین تحریف نشده 157
- لزوم آگاهی از عواقب خاص رفتارها 157
- کتابنامه 160
ای بندگان خدا! همانا بهترین و محبوبترین بنده نزد خدا، بندهای است که خدا او را در پیکار با نفس یاری داده است. آن کس که جامه زیرین او اندوه، و لباس رویین او ترس از خداست، چراغ هدایت در قلبش روشن شده و وسائل لازم برای روزی او فراهم آمده و دوریها و دشواریها را بر خود نزدیک و آسان ساخته است. حقایق دنیا را با چشم دل نگریسته، همواره به یاد خدا بوده و اعمال نیکو، فراوان انجام داده است. از چشمه گوارای حق سیراب گشته است؛ چشمهای که به آسانی به آن رسید و از آن نوشیده سیراب گردید. و در راه هموار و راست، قدم برداشته، پیراهن شهوات را از تن بیرون کرده است، و جز یک غم، از تمام غمها خود را میرهاند. و از صف کوردلان و مشارکت با هواپرستان خارج شد، کلید بازکننده درهای هدایت شد و قفل درهای گمراهی و خواری گردید. راه هدایت را با روشندلی دید، و از همان راه رفت، و نشانههای آن را شناخت و از امواج سرکش شهوات گذشت. به استوارترین دستاویزها و محکمترین طنابها چنگ انداخت. چنان به یقین و حقیقت رسید که گویی نور خورشید بر او تابید. در برابر خداوند خود را به گونهای تسلیم کرد که هر فرمان او را انجام میدهد و هر فرعی را به اصلش باز میگرداند. چراغ تاریکیها، و روشنیبخش تیرگیها، کلید درهای بسته و برطرفکننده دشواریها، و راهنمای گمراهان در بیابانهای سرگردانی است. سخن میگوید، خوب میفهماند، سکوت کرده به سلامت میگذرد، برای خدا اعمال خویش را خالص کرده آن چنانکه خدا پذیرفته است، از گنجینههای آیین خدا و ارکان زمین است. خود را به عدالت واداشته و آغاز عدالت او آنکه هوای نفس را از دل بیرون رانده است، حق را میشناساند و به آن عمل میکند. کار خیری نیست مگر که به آن قیام میکند، و در هیچجا گمان خیری نبرده جز
آنکه به سوی آن شتافته است. اختیار خود را به قرآن سپرده، و قرآن را