- دیباچه 1
- مقدمه 3
- بخش های دین 6
- اشاره 6
- 1-عقاید 6
- 2-اخلاق 6
- مباحث مقدماتی 6
- اشاره 6
- 3-احکام عملی 7
- دانش ناظر به اعتقادات دینی 7
- اشاره 8
- روش استدلال در دانش اعتقادات 8
- 1-روش عقلی 8
- 2-روش نقلی 9
- 3-روش تلفیقی 9
- دانش اعتقادات و مسئله امامت 10
- اشاره 11
- بخش اول: کلیات 11
- اشاره 12
- فصل اول: حقیقت امامت از منظر شیعه و اهل سنت 12
- معنای لغوی امام و امامت 13
- معنای اصطلاحی امام و امامت 15
- اشاره 15
- تعریف متکلمان اهل سنت 16
- تعریف متکلمان شیعه 16
- نقطه مشترک تعاریف 17
- منشأ اختلاف 17
- 2-اختلافنظر مفهومی و مصداقی 18
- 1-اتفاقنظر مفهومی و اختلافنظر مصداقی 18
- جهات اختلاف 18
- اشاره 18
- دو رویکرد متمایز درباره حقیقت و چیستی امامت 19
- اشاره 20
- ضرورت وجود امام 20
- ضرورت وجود امام از نظر اهل سنت 20
- ضرورت وجود امام از نظر شیعه 21
- نظر اهل سنت 22
- اشاره 22
- امامت، از اصول یا از فروع؟ 22
- نظر شیعه امامیه 24
- جنبههای دیگری از امامت در برداشت شیعی 25
- اشاره 25
- امامت، لطفی از جانب خداوند 25
- امامت، مقامی الهی و استمرار همه وظایف نبوت به جز دریافت وحی 26
- اشاره 26
- 1-دریافت، حفظ و ابلاغ وحی 27
- 2-تفسیر و تبیین آیات 27
- 3-قضاوت 28
- 4-ریاست عمومی 28
- تعیین امام به دست خداوند 31
- امامت، خواستار ویژگی هایی خاص 32
- حقیقت امامت در کلام علامه طباطبایی 33
- حقیقت امام و امامت در سنت مکتوب 34
- اشاره 38
- فصل دوم: معنا و حقیقت عصمت 38
- معنای لغوی عصمت 39
- اشاره 39
- معنای اصطلاحی عصمت 41
- اشاره 41
- واژه عصمت در قرآن 41
- لطف خداوند 42
- ملکه نفسانی 44
- اشاره 45
- خاستگاه عصمت 45
- فقط توانایی بر انجام دادن طاعت 45
- نیافریدن گناه در انسان 45
- عصمت، ریشه در شناخت و آگاهی 46
- ریشه عصمت در کلام علامه طباطبایی 49
- ریشه عصمت در کلام شهید مطهری 50
- ریشه عصمت در کلام علامه عسکری 52
- اشاره 53
- فصل سوم: انواع عصمت 53
- اول: عصمت عملی و رفتاری 54
- دوم: عصمت علمی و بینشی 56
- سوم: عصمت خَلقی و خُلقی 58
- انواع عصمت در کلام امام علی (ع) 58
- اشاره 60
- بخش دوم: چرا امام باید معصوم باشد؟ 60
- فصل اول: دلایل عقلی عصمت امام 61
- اشاره 61
- اول: معصوم نبودن امام، یعنی اجتماع دو امر متضاد 64
- دوم: معصوم نبودن امام، یعنی نیاز به بی نهایت امام در زمان واحد 65
- سوم: وجوب حفظ شریعت اسلامی 68
- اشاره 71
- فصل دوم: دلایل نقلی عصمت امام 71
- قرآن و مسئله عصمت امام 72
- اشاره 72
- اشاره 72
- اول: آیه عهد الهی 72
- اشاره 76
- استدلال استادِ علامه طباطبایی 76
- اشاره 77
- نکاتی درباره آیه 77
- دیدگاه اهل سنت 78
- دیدگاه شیعه 81
- اولوا الأمر چه کسانیاند؟ 83
- منابع اهل سنت 83
- مقام اول 84
- سوم: آیه صادقین 84
- اشاره 84
- منابع اهل سنت 86
- مقام دوم 86
- منابع شیعی 87
- مقصود از اهل بیت 88
- اشاره 88
- منابع شیعه 88
- چهارم: آیه تطهیر 88
- آیه تطهیر در مصادر اهل سنت 92
- شمول آیه تطهیر نسبت به دیگر امامان 95
- عصمت امام در روایات 96
- اشاره 96
- 1-اشاره به عصمت اهل بیت به طور مشخّص 97
- الف) حدیث ثقلین 97
- ب) حدیث سفینه 100
- ج) حدیث نجوم 102
- ٢. اشاره به لزوم عصمت امام به طور کلّی 104
- بخش سوم: نسبت مفهوم عصمت با برخی مفاهیم دیگر 106
- اشاره 106
- فصل اول: عصمت و اختیار 107
- اشاره 112
- فصل دوم: عصمت و عدالت 112
- چیستی عدالت 113
- تفاوتهای عصمت و عدالت 113
- اشاره 113
- 3-گستردگی متعلّق 114
- 2- از نظر بُعد معرفتی و شناختی 114
- 1-از نظر رتبه و درجه 114
- 1-استغفار پیامبران 116
- فصل سوم: عصمت و استغفار 116
- اشاره 116
- 2-استغفار امامان 117
- دقت نظر در معنا و انواع گناه 118
- اشاره 118
- 2-نگاهی خاص 119
- 1-نگاهی متعارف و عام 119
- علامه مجلسی 121
- پاسخ برخی از اندیشمندان شیعه 121
- علامه طباطبایی 123
- خواجه نصیر الدین طوسی 124
- علی بن عیسی اربلی 124
- فصل چهارم: انحصاری نبودن عصمت 127
- بخش چهارم: خردهگیری هایی بر لزوم عصمت 131
- اشاره 131
- امکان عصمت، آری یا نه؟ 132
- اشاره 132
- پاسخ 133
- پاسخ 136
- اشاره 136
- عصمت، عقیده ای ریشه دار در عقل و نقل، نه ساخته شیعه 136
- باور عصمت و نسبت دادن آن به هشام بن حکم 138
- اشاره 138
- پاسخ 139
- روایت اول 140
- روایت دوم 141
- کج فهمی از کلام امام علی (ع) 142
- اشاره 142
- پاسخ 143
- اشاره 148
- سخن پایانی: تأثیر عصمت در الگو بودن امام برای افراد جامعه 148
- 1-بُعد علمی 150
- 2-بُعد عملی 151
- اشاره 151
- تقویت شناخت عقلی بشر و متوقف شدن خطا 153
- نمونه هایی از فواید علمی و رفتاری معصوم 153
- اشاره 153
- مرجعی برای فهم گزاره های عقلگریز و خروج از سردرگمی 154
- برطرف شدن تزلزل در رفتار 155
- برپایی نظام اجتماعی و تحقّق عدالت 155
- پرورش و تسهیل در پیمودن درجات کمال 156
- حفظ شریعت و آگاهی از دین تحریف نشده 157
- لزوم آگاهی از عواقب خاص رفتارها 157
- کتابنامه 160
کتابنامه
* قرآن کریم
* نهج البلاغه، مترجم: محمد دشتی، چاپ چهارم، قم، مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین (ع) ، ١٣٨١ه. ش.
١. ابکار الافکار فیاصول الدین، سیف الدین الآمدی، به تحقیق: احمد محمد مهدی، قاهره، دار الکتب، ١۴٢٣ه. ق.
٢. إحقاق الحق و إزهاق الباطل، السید نورالله الحسینی المرعشی التستری، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی.
٣. الأحکام السلطانیة و الولایات الدینیة، ابوالحسن علی بن محمد بن حبیب البصری البغدادی الماوردی، بیروت، دارالکتب العلمیة.
۴. إرشاد الطالبین الی نهج المسترشدین، فاضل مقداد، تحقیق: سید مهدی رجائی، قم، انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، ١۴٠۵ه. ق.
۵. اسباب النزول، ابو الحسن علی بن احمد الواحدی النیسابوری، چاپ ششم، بیروت، دار الکتاب العربی، ١۴١۴ه. ق.
۶. اسرار الحکم، محقق سبزواری، تصحیح: کریم فیضی، چاپ اول، قم، مطبوعات دینی، ١٣٨٣ه. ش.