- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 6
- 2-اخلاق 6
- اشاره 6
- بخش های دین 6
- مباحث مقدماتی 6
- 1-عقاید 6
- 3-احکام عملی 7
- دانش ناظر به اعتقادات دینی 7
- 1-روش عقلی 8
- اشاره 8
- روش استدلال در دانش اعتقادات 8
- 2-روش نقلی 9
- 3-روش تلفیقی 9
- دانش اعتقادات و مسئله امامت 10
- اشاره 11
- بخش اول: کلیات 11
- اشاره 12
- فصل اول: حقیقت امامت از منظر شیعه و اهل سنت 12
- معنای لغوی امام و امامت 13
- معنای اصطلاحی امام و امامت 15
- اشاره 15
- تعریف متکلمان اهل سنت 16
- تعریف متکلمان شیعه 16
- منشأ اختلاف 17
- نقطه مشترک تعاریف 17
- اشاره 18
- جهات اختلاف 18
- 1-اتفاقنظر مفهومی و اختلافنظر مصداقی 18
- 2-اختلافنظر مفهومی و مصداقی 18
- دو رویکرد متمایز درباره حقیقت و چیستی امامت 19
- ضرورت وجود امام 20
- اشاره 20
- ضرورت وجود امام از نظر اهل سنت 20
- ضرورت وجود امام از نظر شیعه 21
- نظر اهل سنت 22
- اشاره 22
- امامت، از اصول یا از فروع؟ 22
- نظر شیعه امامیه 24
- اشاره 25
- جنبههای دیگری از امامت در برداشت شیعی 25
- امامت، لطفی از جانب خداوند 25
- امامت، مقامی الهی و استمرار همه وظایف نبوت به جز دریافت وحی 26
- اشاره 26
- 2-تفسیر و تبیین آیات 27
- 1-دریافت، حفظ و ابلاغ وحی 27
- 3-قضاوت 28
- 4-ریاست عمومی 28
- تعیین امام به دست خداوند 31
- امامت، خواستار ویژگی هایی خاص 32
- حقیقت امامت در کلام علامه طباطبایی 33
- حقیقت امام و امامت در سنت مکتوب 34
- اشاره 38
- فصل دوم: معنا و حقیقت عصمت 38
- معنای لغوی عصمت 39
- اشاره 39
- واژه عصمت در قرآن 41
- معنای اصطلاحی عصمت 41
- اشاره 41
- لطف خداوند 42
- ملکه نفسانی 44
- خاستگاه عصمت 45
- اشاره 45
- نیافریدن گناه در انسان 45
- فقط توانایی بر انجام دادن طاعت 45
- عصمت، ریشه در شناخت و آگاهی 46
- ریشه عصمت در کلام علامه طباطبایی 49
- ریشه عصمت در کلام شهید مطهری 50
- ریشه عصمت در کلام علامه عسکری 52
- فصل سوم: انواع عصمت 53
- اشاره 53
- اول: عصمت عملی و رفتاری 54
- دوم: عصمت علمی و بینشی 56
- سوم: عصمت خَلقی و خُلقی 58
- انواع عصمت در کلام امام علی (ع) 58
- اشاره 60
- بخش دوم: چرا امام باید معصوم باشد؟ 60
- اشاره 61
- فصل اول: دلایل عقلی عصمت امام 61
- اول: معصوم نبودن امام، یعنی اجتماع دو امر متضاد 64
- دوم: معصوم نبودن امام، یعنی نیاز به بی نهایت امام در زمان واحد 65
- سوم: وجوب حفظ شریعت اسلامی 68
- اشاره 71
- فصل دوم: دلایل نقلی عصمت امام 71
- قرآن و مسئله عصمت امام 72
- اشاره 72
- اشاره 72
- اول: آیه عهد الهی 72
- استدلال استادِ علامه طباطبایی 76
- اشاره 76
- نکاتی درباره آیه 77
- اشاره 77
- دیدگاه اهل سنت 78
- دیدگاه شیعه 81
- اولوا الأمر چه کسانیاند؟ 83
- منابع اهل سنت 83
- مقام اول 84
- اشاره 84
- سوم: آیه صادقین 84
- مقام دوم 86
- منابع اهل سنت 86
- منابع شیعی 87
- اشاره 88
- مقصود از اهل بیت 88
- منابع شیعه 88
- چهارم: آیه تطهیر 88
- آیه تطهیر در مصادر اهل سنت 92
- شمول آیه تطهیر نسبت به دیگر امامان 95
- عصمت امام در روایات 96
- اشاره 96
- الف) حدیث ثقلین 97
- 1-اشاره به عصمت اهل بیت به طور مشخّص 97
- ب) حدیث سفینه 100
- ج) حدیث نجوم 102
- ٢. اشاره به لزوم عصمت امام به طور کلّی 104
- اشاره 106
- بخش سوم: نسبت مفهوم عصمت با برخی مفاهیم دیگر 106
- فصل اول: عصمت و اختیار 107
- اشاره 112
- فصل دوم: عصمت و عدالت 112
- چیستی عدالت 113
- تفاوتهای عصمت و عدالت 113
- اشاره 113
- 1-از نظر رتبه و درجه 114
- 3-گستردگی متعلّق 114
- 2- از نظر بُعد معرفتی و شناختی 114
- 1-استغفار پیامبران 116
- اشاره 116
- فصل سوم: عصمت و استغفار 116
- 2-استغفار امامان 117
- دقت نظر در معنا و انواع گناه 118
- اشاره 118
- 1-نگاهی متعارف و عام 119
- 2-نگاهی خاص 119
- پاسخ برخی از اندیشمندان شیعه 121
- علامه مجلسی 121
- علامه طباطبایی 123
- خواجه نصیر الدین طوسی 124
- علی بن عیسی اربلی 124
- فصل چهارم: انحصاری نبودن عصمت 127
- اشاره 131
- بخش چهارم: خردهگیری هایی بر لزوم عصمت 131
- امکان عصمت، آری یا نه؟ 132
- اشاره 132
- پاسخ 133
- اشاره 136
- پاسخ 136
- عصمت، عقیده ای ریشه دار در عقل و نقل، نه ساخته شیعه 136
- باور عصمت و نسبت دادن آن به هشام بن حکم 138
- اشاره 138
- پاسخ 139
- روایت اول 140
- روایت دوم 141
- کج فهمی از کلام امام علی (ع) 142
- اشاره 142
- پاسخ 143
- سخن پایانی: تأثیر عصمت در الگو بودن امام برای افراد جامعه 148
- اشاره 148
- 1-بُعد علمی 150
- اشاره 151
- 2-بُعد عملی 151
- اشاره 153
- نمونه هایی از فواید علمی و رفتاری معصوم 153
- تقویت شناخت عقلی بشر و متوقف شدن خطا 153
- مرجعی برای فهم گزاره های عقلگریز و خروج از سردرگمی 154
- برطرف شدن تزلزل در رفتار 155
- برپایی نظام اجتماعی و تحقّق عدالت 155
- پرورش و تسهیل در پیمودن درجات کمال 156
- حفظ شریعت و آگاهی از دین تحریف نشده 157
- لزوم آگاهی از عواقب خاص رفتارها 157
- کتابنامه 160
کتابنامه
* قرآن کریم
* نهج البلاغه، مترجم: محمد دشتی، چاپ چهارم، قم، مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین (ع) ، ١٣٨١ه. ش.
١. ابکار الافکار فیاصول الدین، سیف الدین الآمدی، به تحقیق: احمد محمد مهدی، قاهره، دار الکتب، ١۴٢٣ه. ق.
٢. إحقاق الحق و إزهاق الباطل، السید نورالله الحسینی المرعشی التستری، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی.
٣. الأحکام السلطانیة و الولایات الدینیة، ابوالحسن علی بن محمد بن حبیب البصری البغدادی الماوردی، بیروت، دارالکتب العلمیة.
۴. إرشاد الطالبین الی نهج المسترشدین، فاضل مقداد، تحقیق: سید مهدی رجائی، قم، انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، ١۴٠۵ه. ق.
۵. اسباب النزول، ابو الحسن علی بن احمد الواحدی النیسابوری، چاپ ششم، بیروت، دار الکتاب العربی، ١۴١۴ه. ق.
۶. اسرار الحکم، محقق سبزواری، تصحیح: کریم فیضی، چاپ اول، قم، مطبوعات دینی، ١٣٨٣ه. ش.