دلایل عصمت امام از دیدگاه عقل و نقل صفحه 76

خداوند در این‌باره می فرماید: ( مَنْ یَتَعَدَّ حُدُودَ اللهِ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ) ؛ «و هر کس از حدود الهی تجاوز کند، ستمکار است» . (بقره: ٢٢٩)

با توجه به این دو مطلب، اکنون می توان استدلال به آیه یاد شده را برای اثبات عصمت امام چنین تبیین کرد: (1)

اولاً: غیر معصوم، ظالم است؛ زیرا کسی که معصوم نباشد، خطاپذیر و خطاکار است و دست‌کم اگر نسبت به دیگران حقی را ضایع نکرده و مرتکب ظلم نشده باشد، نسبت به خویشتن مرتکب ظلم شده است.

ثانیاً: شخص ظالم، شایستگی امامت را ندارد؛ زیرا خداوند در آیه یاد شده می‌فرماید: ( لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ) ؛ «پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد» .

در نتیجه، غیر معصوم، شایستگی امامت را ندارد.

اشاره

برای روشن شدن لزوم عصمت امام باید به این آیات توجه کنیم:

استدلال استادِ علامه طباطبایی

مفسر بزرگ شیعی، علامه طباطبایی، خاطره ای را از یکی از اساتید خویش درباره دلالت این آیه بر لزوم عصمت امام نقل می کند. استدلال استادِ علامه چنین است:

به حکم عقل، مردم به چهار دسته تقسیم می شوند:

١. کسانی که در تمام عمر خویش ظالم‌اند.

٢. کسانی که در هیچ مرحله ای از عمر خویش ظالم نیستند.

٣. کسانی که در ابتدای عمر، ظالم بوده‌اند و در پایان آن توبه می کنند.

۴. کسانی که در آغاز عمر، صالح بوده و در پایان آن ظالم‌اند.

1- ر. ک: اللوامع الالهیة، ص٣٣٢.