- پیش گفتار 1
- اشاره 12
- بیان 12
- جبر؟؟؟ 12
- بخش یکم: برداشت جبر از برخی آیات قرآنی 20
- اشاره 20
- پرسش یکم:وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ 21
- پرسش دوّم:وَ لا یَلِدُوا إِلاّ فاجِراً کَفّاراً 40
- پرسش سوّم: وَ الَّذی خَبُثَ لا یَخْرُجُ إِلاّ نَکِداً 42
- پرسش چهارم:قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلٰی شاکِلَتِهِ 45
- پرسش پنجم:وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ کَثیراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْس 47
- پرسش ششم:وَ لَوْ شِئْنا لَآتَیْنا کُلَّ نَفْسٍ هُداها 51
- پرسش هفتم:وَ کَذٰلِکَ جَعَلْنا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا 53
- پرسش هشتم: وَ لٰکِنَّ اللَّهَ یَهْدی مَنْ یشا 54
- پرسش نهم:وَ سَواءٌ عَلَیْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا یُؤْمِنُونَ 56
- اشاره 58
- بخش دوّم: برداشت جبر از برخی احادیث 58
- پرسش یکم: تو بی حساب می کشی 59
- پرسش دوّم: من بعضی از بندگانم را کافر خلق کردم 59
- پرسش سوّم: هرکس آن را بخورد از او مؤمن متولّد می شود 64
- پرسش چهارم: من أحبّنا فلیحمدالله علی اوّل النّعم 66
- پرسش پنجم: ... و کلّ مولود یولد منه فهو نجس 76
- پرسش ششم: ملئت بطونهم من الحرام 84
- پرسش هفتم:و إن کنت عندک فی أمّ الکتاب شقیّاً 89
- پرسش هشتم: أم للشّقاء ولدتنی أمّی 91
- پرسش نهم: الکیّس فی القصیر و الطّرش فی الطّویل 93
- عصمت انبیاء(ع) 95
- اشاره 95
- بیان 95
- پرسش یکم: وَ عَصی آدَمُ رَبَّهُ فَغَوٰی 96
- پرسش دوّم: فَتَلَقّیٰ آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَیْهِ 105
- پرسش سوّم: فَلا تَسْئَلْنِ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ 107
- پرسش چهارم: وَ إِنْ لا تَغْفِرْ لی وَ تَرْحَمْنی أَکُنْ مِنَ الْخاسِرینَ 109
- پرسش پنجم: قالَ إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطیعَ مَعِیَ صَبْراً 110
- پرسش ششم: فَغَفَرْنا لَهُ ذٰلِکَ 126
- پرسش هفتم: فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راکِعاً وَ أَناب 127
- پرسش هشتم: وَ لَقَدْ فَتَنّا سُلَیْمانَ وَ... 130
- پرسش نهم: یا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ 132
- استدلال پرسش گر 137
- علم و عصمت اهل بیت(ع)؟؟؟ 137
- بیان 138
- اشاره 138
- پرسش یکم: ما کُنْتَ تَدْری مَا الْکِتابُ وَ لاَ الْإیمانُ 144
- پرسش دوّم: فَإِنْ کُنْتَ فی شَکٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَیْکَ 148
- پرسش سوّم: وَ لَوْ لا أَنْ ثَبَّتْناکَ لَقَدْ کِدْتَ تَرْکَنُ إِلَیْهِمْ شَیْئاً قَلیلاً 154
- پرسش چهارم: لَئِنْ أَشْرَکْتَ لَیَحْبَطَنَّ عَمَلُکَ 157
- پرسش پنجم: وَ ما کُنْتَ لَدَیْهِمْ... وَ ما کُنْتَ لَدَیْهِمْ إِذْ یَخْتَصِمُونَ 160
- پرسش ششم: ما کُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَ لا قَوْمُکَ مِنْ قَبْلِ هٰذا 161
- پرسش هفتم: وَ وَجَدَکَ ضَالاًّ فَهَدٰی 173
- پرسش هشتم: لِیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِکَ وَ ما تَأَخَّرَ 175
- سخن پایانی 177
- فهرست آیات 182
- فهرست ها 182
- فهرست منابع و مأخذ 189
- فهرست مطالب 192
*قالَ لَقَدْ ظَلَمَکَ بِسُؤالِ نَعْجَتِکَ إِلٰی نِعاجِهِ وَ إِنَّ کَثیراً مِنَ الْخُلَطاءِ لَیَبْغی بَعْضُهُمْ عَلٰی بَعْضٍ إِلاّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ قَلیلٌ ما هُمْ وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راکِعاً وَ أَناب(1)*.
پاسخ
شرح این جریان در پاسخ به نخستین پرسش این فصل از امام رضا(ع) نقل شده است. در این رابطه افرادی که به مخاصمه بر داوود وارد شدند، ملائکه ی خدا بودند و خدا آنان را به سوی وی فرستاد تا امتحانش کند. لیکن خصوصیّات این داستان دلالت می کند که آن، یک واقعه ی طبیعی (هرچند به صورت آمدن ملائکه به نزد حضرت) نبوده، زیرا اگر طبیعی بود باید آن اشخاص که فرشته بوده اند، از راه طبیعی بر داوود وارد می شدند، نه از دیوار و نیز با اطّلاع قبلی می آمدند نه به طوری که او را دچار فزع کنند. دیگر اینکه اگر این جریان، امری عادی بود، داوود از کجا فهمید که آن، تنها صحنه ای برای امتحان وی بوده است؟
از جمله ی *یا داوُدُ! إِنّا جَعَلْناکَ خَلیفَهً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُمْ بَیْنَ النّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوٰی...*(2) نیز چنین برمی آید که خداوند او را با این صحنه آزمود تا راه درست داوری کردن را به او یاد بدهد و او را در خلافت و حکم رانی بین مردم، استاد سازد. در نتیجه واقعه ی مذکور چیزی بیش از یک تمثّل نظیر رؤیا نبوده که در آن حالت افرادی را دیده که از دیوار محراب بالا آمدند و ناگهان بر او وارد
1- (٣٨) سوره ص: آیه٢٥.
2- (٣٨) سوره ص: آیه٢٧.