مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 107

شباهت های رؤیای صادقه با وحی

الف) هر دو با عالم غیب ارتباط دارند و هر دو حقایقی را برای انسان روشن می کنند.

ب) هر دو از طریق روح و جان برای انسان معرفت کسب می کنند؛ زیرا روح در خواب فعالیت دارد. جسم انسان در آن زمان نه تعقل دارد و نه لذت می برد و نه غمگین است و نه اراده ای دارد؛ اما روح می فهمد، می اندیشد، لذت می برد یا غمگین می شود.

همچنین است وحی که بر جان انسان فرود می آید و انسان با نفس و قلب خود پیام الهی را می یابد.

ج) هر دو جنبه هدایتی و ارشادی دارند.

تفاوت های رؤیای صادقه با وحی

الف) وحی امری یقینی است.

ب) تکلیف آور و بایدی است؛ اما رؤیای صادقه همیشه این گونه نیست؛ از این رو برخی گفته اند آن خوابی که از آینده و از امور غیبی خبر بدهد (1) یا نشانه ای از معجزه بودن در آن باشد (2) چه بسا جزئی از اجزاء نبوت باشد.

ج) در وحی شخص یقین می یابد که از جانب خداست؛ (3) به خلاف رؤیا.

1- (1) . مجمع البیان، ج3، ص233.
2- (2) . الجامع الاحکام القرآن، ج9، ص124.
3- (3) . حسن ضیاء الدین عتر، نبوه محمد فی القرآن، ص177.