مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 112

متعارف است؛ از آن جا که برخی نیز وحی را از سنخ تجربه دینی دانسته اند. (1) آنان معتقدند که خداوند یا فعل او یا موجود وابسته به او را درک کرده اند. از نظر آنها مواجهه با خداوند یا حقیقت غایی، جزء جدانشدنی تجربه دینی است.

زمینه ها

رویکردهای گوناگونی به تجربه دینی، براساس زمینه های مختلفی بوده است که در قرون هیجده و نوزده پدید آمد که مهم ترین آن، نقادی کتاب مقدس و تعارض عهدین با عقل و علم بوده است. (2) این زمینه از مسیحیت پروتستان آغاز شد؛ زیرا متکلمان مسیحی به ویژه شلایر ماخر اشکالاتی، به ایمان مسیحی کتاب مقدس و تردیدکنندگان در عیسای تاریخی صورت دادند. وی ایمان را از محتوای کتاب مقدس خارج کرده، آن را به درون گرایی معنوی شخص مسیح منتقل کرد و معجزه حضرت مسیح (علیه السلام) را نه در خوارق عادات-که منطق علمی آن را نمی پذیرفت-بلکه در لبریز شدن عیسی از خدا و حضور خدا می دید و این که عیسی می توانست آن احساس حضور را به دیگران منتقل سازد و این همان وحی است که مسیحیت پروتستان آن را مطرح نمود. (3)

احساسات، معنویات و عواطف را در وحی و تجربه دینی، اصل و تجربه دینی را مبنا و مبدأ آموزه های دینی و وحی دانستند. این چیزی است که «تاریخ نجات

1- (1) . همان، و عقل و اعتقاد دینی، ص41.
2- (2) . ابوالفضل ساجدی، زبان دین و قرآن، ص266.
3- (3) . فلسفه دین، ص136. چراکه این ها بر این باورند که وحی همان حضور خدا از راه تأثیرگذاری در تاریخ است که وارد قلمرو و تجربه بشر می گردد و وحی از مقوله فعل و حادثه (Event) است؛ نه از مقوله سخن و گفتار؛ در نتیجه اقوال وحیانی نداشته؛ بلکه حوادث و وقایع وحیانی داریم.