- مقدمه 1
- کلیات 4
- فصل اول: کلیات و مفاهیم 4
- 1- وحی در لغت 10
- مفهوم شناسی 10
- 2- وحی در اصطلاح 15
- واژگان مرتبط با وحی (ساختار معناشناسی وحی در قرآن) 19
- 1- واژگان بیان کننده رابطه گفتاری وحی 22
- الف) قول 22
- بررسی اقسام واژگان 22
- ب) کلام 23
- ج) قصّ و قصص 26
- د) نبأ 28
- ه) ندا 29
- 2- واژگان مبین بیرونی و غیر نفسانی بودن وحی 31
- الف) نزول 31
- اشاره 31
- ب) اتیان و ایتاء 32
- ج) مجیء 33
- د) القاء و تلقی 35
- الف) قرائت 38
- ب) تلاوت 38
- 3- واژگان دال بر نزول لفظی قرآن 38
- اشاره 38
- ج) ترتیل 39
- فصل دوم: امکان و اقسام وحی 44
- اشاره 44
- منکران وحی رسالی 45
- 1- مشرکان و مخالفان پیامبران الهی 45
- امکان وحی 45
- 2- عقل گرایان 46
- 3- تجربه گرایان 47
- اشاره 48
- نقد و بررسی دیدگاه ها 48
- 1- اثبات وجود روح 48
- اشاره 50
- الف) برهان استمرار 50
- 2- برهان فلسفی بر اثبات وجود روح 50
- ب) خودآگاهی انسان 51
- 3- شواهد علمی و تجربی 52
- الف) خواب های راستین 52
- ب) اسپری تیسم و ارتباط با ارواح 53
- ج) خواب های مغناطیسی (هیپنوتیسم) 54
- 4- شواهد قرآنی 56
- نقدی بر دیدگاه عقل گرایان 57
- منشأ انکار وحی 59
- اقسام وحی 60
- اشاره 61
- کاربردهای مختلف وحی در قرآن 61
- 1- وحی به زمین 61
- 2- وحی به آسمان (القای تکوینی) 62
- 3- وحی به زنبور عسل (الهام غریزی) 63
- 4- وحی به فرشتگان 64
- 5- وحی به شیاطین یا القای وسوسه های شیطانی 64
- 6- وحی به مادر موسی (الهام قلبی) 65
- 7- وحی به حواریون 66
- 9- وحی به معنای اشاره 67
- 8- وحی به ائمه (وحی تأییدی یا تسدیدی) 67
- 10- وحی رسالی 68
- اقسام وحی رسالی 71
- 1- سخن گفتن مستقیم با خدا 71
- اشاره 71
- 2- سخن گفتن خدا با پیامبر از پس پرده 73
- 3- ارسال فرشته 74
- وحی گفتاری و وحی افعالی 76
- 1- وحی گفتاری (زبانی) 76
- اشاره 76
- 2- وحی افعالی 77
- اشاره 80
- فصل سوم: حقیقت و ویژگی های وحی 80
- اسرارآمیز بودن 80
- وحی، علم حضوری و صیانت از خطا 81
- رابطه دوسویه (گفت وگو و ارتباط ماورای مادی بین دو ذات متفاوت) 81
- وحی و تعلیم و تعلّم 82
- وحی و دریافت قلبی 83
- خارج از اختیار بودن 84
- ساختار خاص وحی رسالی 85
- اشاره 85
- بررسی پیک وحی در ساختار وحی 86
- وحی و جنسیت 87
- محتوای مختلف وحی 88
- متنوع بودن 91
- اشاره 92
- 2- عقل و خرد 92
- 1- حواس و تجربه 92
- منابع معرفت 92
- وحی، برترین منبع معرفت 92
- 3- تاریخ 93
- 4- فطرت (وجدان و شعور باطن) 93
- 6- وحی 94
- 5- کشف و شهود 94
- فصل چهارم: رابطه وحی با رؤیا 97
- اشاره 97
- جایگاه رؤیا در زندگی انسان 97
- رؤیای صادقه، نخستین نشانه نبوت 100
- رؤیا و پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) 101
- تفاوت های رؤیای صادقه با وحی 107
- شباهت های رؤیای صادقه با وحی 107
- مفهوم شناسی 110
- اشاره 110
- فصل پنجم: وحی و تجربه دینی 110
- زمینه ها 112
- اشاره 113
- 1- احساس گرایانه 113
- دیدگاه ها 113
- 2- ادراک و تجربه حسی 114
- 3- تجربه دینی امر فرا حسی 115
- 4- عرفان گرایی 116
- 1- نبوت، انتخاب و موهبت الهی 120
- اشاره 120
- قرآن و تجربه دینی 120
- 2- دخالت نداشتن پیامبر در متن قرآن 122
- تجربه عرفانی یا دینی (و تفاوت آن با وحی) 124
- اشاره 130
- فصل ششم: وحی در ادیان (یهود و مسیحیت) 130
- اشاره 131
- وحی در اندیشه یهود 131
- 2- اقسام وحی و کلام الهی 133
- 1- واژه شناسی وحی 133
- 4- روح القدس 135
- 3- روح خداوند 135
- 5- فرشته وحی 136
- 6- شرایط و حدود وحی و نبوت 137
- 7- نبوت زن 138
- حقیقت وحی از دیدگاه مسیحیت 140
- اشاره 140
- 1- کاتولیک (وحی و پیام) 140
- 2- پروتستان (وحی و فعل) 141
- اشاره 143
- عهد جدید یا کتاب های رسمی مسیحیت و وحی 143
- 1- انجیل های چهارگانه 145
- 2- وحیانی بودن عهد جدید 146
- اشاره 152
- فصل هفتم: خطاناپذیری وحی 152
- سلامت وحی 153
- 1- دلایل عقلی 154
- ب) قاعده لطف 154
- دلایل سلامت و خطاناپذیری وحی 154
- الف) وحی و علم حضوری 154
- 2- دلایل نقلی 156
- الف) آیات قرآن 156
- ب) روایات 158
- 3- دیدگاه های دانشمندان اسلامی 159
- 1- داستان ورقه بن نوفل 161
- اشاره 161
- شبهات سلامت وحی 161
- 2- افسانه غرانیق (آیات شیطانی) 168
- فصل هشتم: الهی بودن متن وحی و بررسی شبهات مصادر وحی 185
- اشاره 185
- الهی بودن متن قرآن 187
- یگانگی مصدر وحی 192
- 1- دلایل 192
- اشاره 192
- الف) معجزه بودن قرآن و تحدی 192
- اشاره 192
- ب) امّی بودن پیامبر (صلی الله علیه و آله) 194
- ج) تفاوت سخنان پیامبر و قرآن 197
- 2- شواهد و قرینه ها 198
- یکم) دخالت نداشتن پیامبر در متن قرآن 198
- الف) شواهد و مدعیات کلی 198
- اشاره 198
- سوم) پیامبر مفسر قرآن، نه مصدر قرآن 203
- دوم) توبیخ ها و سرزنش ها 203
- چهارم) اعتراف سخن سرایان عرب 204
- پنجم) سیره شخصی پیامبر (صلی الله علیه و آله) و قرآن 205
- ششم) تأخیر وحی 206
- هفتم) واژه قل 207
- دوم) عربی بودن 208
- ب) شواهد الهی بودن الفاظ قرآن 208
- یکم) اعجاز در فصاحت و بلاغت 208
- اشاره 208
- سوم) قرائت 210
- چهارم) تلاوت 211
- پنجم) ترتیل 212
- ششم) کلام الهی 213
- هفتم) کتاب 214
- بررسی مصادر ادعایی وحی 215
- اشاره 215
- 1- اجمالی از شبهات عصر رسالت 216
- 2- شبهات خاورشناسان 218
- الف) منشأ قرآن؛ یهود، نصارا و دیگر ادیان 218
- اشاره 218
- ب) محمد، مصدر قرآن 228
- ج) نبوغ اجتماعی 237
- د) وحی، رهاورد صرع و جنون پیامبر 239
- فترت سه ساله در آغاز بعثت 248
- فصل نهم: فترت وحی 248
- اشاره 248
- روایات فترت 250
- اشاره 250
- 1- روایاتی که مدت نزول قرآن را در مکه هشت سال می داند 256
- 2- روایاتی که مدت نزول قرآن را در مکه سیزده سال می دانند 256
- بررسی مدلول روایات 258
- 1- پیش از سوره ضحی 260
- اشاره 260
- فترت های دیگر وحی 260
- 2- پیش از سوره کهف 263
- 3- سوره مدثر 266
- 4- در میان سوره مریم 268
- امکان انقطاع وحی 269
- اشاره 277
- انواع نزول 277
- فصل دهم: وحدت یا تکرار وحی برای هر آیه و سوره و «رابطه آن با نزول قرآن بر هفت حرف» 277
- تکرار یا یکبارگی نزول وحی های قرآنی (آیات و سوره ها) 286
- 1- سوره فاتحه 286
- اشاره 286
- 2- آیه 113 سوره توبه 287
- اشاره 290
- 3- نزول قرآن بر یک یا هفت حرف 290
- احادیث «سبعه احرف» و جایگاه آن 290
- 1- تناقض روایات اهل سنت با شیعه 297
- 2- تناقض محتوایی در احادیث سبعه احرف 298
- 3- نبود دیدگاه واحد در میان اهل سنت در مفاد روایات 299
- رابطه قرائات و سبعه احرف 304
- فهرست منابع 316
مریم آیات 18-25 و ساره در سوره هود آیه 71 اشاره شده است.
-این که کلمات و آیات تورات و اسفار آن وحی الهی است، تردید وجود دارد و تنها با توجیهاتی آن را سخن خداوند قلمداد کرده اند؛ در حالی که همه الفاظ و معانی قرآن در همه سوره ها و آیات سخن خداوند است و پیامبر هیچ دخالتی در الفاظ آن ندارد و هیچ آیه ای از قرآن ساخته پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) نیست.
-تورات، ساحت مقدس انبیا از جمله حضرت لوط (علیه السلام)، داود و سلیمان را از فساد پاک نمی داند و آنان را به اعمال فاسدی متهم نموده است؛ در حالی که بر اساس قرآن همه پیامبران الهی معصوم اند و هرگونه گناه و آلودگی به ساحت مقدس آنان راه ندارد. در این باره می شود به کتاب های متعددی از جمله به بخش اعجاز کتاب البیان اثر آیه الله خویی و به کتاب مقایسه ای میان تورات، انجیل، قرآن و علم از موریس بوکای مراجعه نمود.
حقیقت وحی از دیدگاه مسیحیت
اشاره
با جست وجو در نگرش های مسیحیت از وحی، متکلمان مسیحی دیدگاه هایی دارند که می توان به دو اندیشه متفاوت آنان از وحی اشاره کرد:
1- کاتولیک (وحی و پیام)
این مذهب، وحی به پیامبر را یک نوع پیام رسانی و خبررسانی از جانب خداوند به فرستاده اش می داند. بر اساس این نظر، وحی مجموعه ای از حقایق است که به صورت احکام یا قضایا از ناحیه خداوند به بشر انتقال یافته است، وقتی گفته می شود به فلان پیامبر وحی شد؛ یعنی مجموعه ای از گزاره ها در جریان یک مکاشفه شخصی به او القا و به اطلاع او رسانده شد. این معنای وحی یک نوع «خبررسانی» است.