مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 218

(قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِی یَعْلَمُ السِّرَّ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ کانَ غَفُوراً رَحِیماً)؛ 1 بگو این قرآن را (اگر آن را افسانه و دروغ خواندند) کسی فرو فرستاده است که راز نهان را در آسمان ها و زمین می داند. او همواره آمرزگار و مهربان است.

در پاسخ اتهام سحر نیز می فرماید: «(من اگر دروغ گویم خود گرفتار عذاب می شوم) جز وحی الهی از چیزی پیروی نمی کنم». (1)

2- شبهات خاورشناسان

اشاره

خاورشناسان درباره مصادر وحی نظرات مختلفی مطرح کرده اند. برخی یا بیشتر آنها یهود و نصارا و دیگر ادیان را منشأ و مصدر قرآن دانسته اند. برخی دیگر خود پیامبر را مصدر قرآن دانسته و قرآن را ساخته و پرداخته او می دانند که در این جا چنین مواردی را بررسی می کنیم.

الف) منشأ قرآن؛ یهود، نصارا و دیگر ادیان

برخی مستشرقان سعی کرده اند با تمسک به ادله ای همچون سفرهای پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به شام یا دیدار با برخی از علمای یهود و نصارا، و نسبت دادن مطالعه کتب اهل کتاب به پیامبر، آن حضرت را در جریان آوردن آیات قرآن، متأثر از اهل کتاب قلمداد نموده و مصادری را برای وحی بیان کنند. از جمله این مستشرقان می توان به «ریچارد بل» (مستشرق انگلیسی) اشاره کرد. (2) وی مدعی است که بسیاری از آیات، از جمله آیات بعث، از مصادر مسیحی متأثر بوده اند. (3)

1- (2) . احقاف، آیه9.
2- (3) . مجله دراسات السامیه و الشرقیه، س1945م؛ آراء المستشرقین حول القرآن الکریم؛ ج1، ص100.
3- (4) . همان، ج1، ص104، از مقدمه بل بر قرآن، فصل 7، مراحل نمو القرآن.