مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 263

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) روزهایی درنگ کرد. و [جبرئیل] مدتی بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نازل نمی شد، آن گاه همسر ابولهب نزد آن حضرت آمد و گفت: می بینم، رفیقت تو را رها کرده و بر تو خشم گرفته است. در این جا خداوند (وَ الضُّحی* وَ اللَّیْلِ إِذا سَجی* ما وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَ ما قَلی ) را نازل کرد. (1)

این دو روایت و نیز روایت خوله به فرض صحت سند با اشکالاتی روبه رو است؛ از جمله این که نام خوله و حسن و حسین (علیهما السلام) با مدنی بودن سوره تناسب دارد؛ در حالی که سوره «ضحی» در مکه، آن هم در آغاز بعثت بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نازل شده است. افزون بر آن، این که حسن و حسین (علیهما السلام) سگی داشته باشند و آن را در خانه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بیاورند، هرگز زیبنده خاندان رسالت نیست. نکته دیگر این که در روایت زید بن ارقم علت نازل شدن جبرئیل بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیان نشده است.

افزون بر آن در مدت انقطاع وحی نیز اختلاف فراوان وجود دارد: برخی روایات دو شب، ابن جریح آن را دوازده روز، ابن عباس پانزده روز، برخی دیگر پانزده روز و مقاتل آن را چهل روز بیان کرده است. (2)

2- پیش از سوره کهف

در برخی روایات مربوط به سبب نزول سوره «کهف» تأخیر وحی را از پانزده شب تا حداکثر چهل روز بیان کرده اند. علت تأخیر وحی پرسش هایی بوده است که مشرکان به سفارش یهود از پیامبر (صلی الله علیه و آله) پرسیدند. آنها سه مسئله بود. این سه مسئله با اختلاف نقل شده است: داستان اصحاب کهف، موسی (علیه السلام) و خضر (علیه السلام) و ذوالقرنین و در روایت دیگر داستان اصحاب کهف، ذوالقرنین و مسئله روح.