مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 48

صفحه 48

نقد و بررسی دیدگاه ها

اشاره

دیدگاه نخست و نیز دیدگاه تجربه گرایان مبتنی بر ناتوانایی بشر بر ارتباط وحیانی است؛ چراکه او مادی است و با ماده نمی توان با عالم مجرد یا عالم ملکوت و وحی ارتباط برقرار کرد؛ یا این که وحی آزمایش پذیر نیست؛ پس وجود ندارد؛ اما این سخن از دیدگاه قرآن و برهان های فلسفی و حتی شواهد تجربی مردود است؛ زیرا شواهد فراوانی ثابت می کند که انسان دو ساحت دارد: ظاهری مربوط به عالم ماده و باطنی مربوط به روح و عالم تجرد؛ بدین جهت حقیقت انسان ترکیبی از روح و جسم است. از یک طرف با عالم ملکوت و تجرد مرتبط و از سوی دیگر با زمین و ماده پیوند می خورد که شواهد آن بیان می شود.

1- اثبات وجود روح

پاسخ این است که انسان فقط موجود مادی نیست؛ بلکه دو ساحت دارد: جسمی و روحی. اثبات وجود روح و نفس، امری قطعی است که فلاسفه و حتی دانشمندان تجربی و نیز شواهد قرآنی آن را بیان و ثابت کرده اند.

نخستین فلاسفه یونان (1) مسئله نفس را مطرح کرده اند. سقراط و افلاطون از


1- (1) . تاریخ فلسفه گزارش می دهد که 2500 سال قبل، فلاسفه یونان دیدگاه های خاصی درباره نفس داشته اند. برخی تا چهار ساحت برای انسان معتقد بوده اند: «بدن، روح، ذهن و نفس»؛ ولی آن چه از قدیم در میان اندیشمندان مطرح بوده و مشهور و معروف است، دو ساحتی بودن وجود انسان است که از آن به دیدگاه «ثنویت» و دوانگاری نیز تعبیر می شود. از فلاسفه قدیم می شود افراد ذیل را نام برد: «تالس» یا طالس ملطی (546-624 ق. م) قائل به جسم لطیف و باطن بوده است که فنا در آن راه ندارد. (عبدالکریم شهرستانی، الملل و النحل، ج2، ص244 و 245 و شرف الدین خراسانی، نخستین فیلسوفان یونان، ص129) انکسیمانس (528-585 ق. م) روح را مانند هوا می داند که مسلط بر بدن و نگه دارنده بدن است. (شهرستانی، همان) پس از وی فیثاغورس (متولد 580 ق. م) که دیدگاه های خود را بر مبانی ریاضی بنا نهاده، نفس آدمی را قبل از اتصال به بدن از تألیفات عددی ابداع شمرده است و بر اساس تجرّد به عالم اصلی متصل می شود (شهرستانی، همان ص266-270). پس از وی انباذقلس (495-435 ق. م) که در زمان حضرت داود می زیسته برای نفس مراتبی قائل بوده است و ائتلاف و محبت را از روح انسان می داند. (همان، ص266-257) نیز دموکریتوس (460-370 ق.4م) نفس و روح را نوع آتش و گرما می داند. افلاطون (427-347 ق. م) از طرفداران سرسخت اصالت روح است و ارسطو (384-368ق. م) نفس را کمال اول برای جسم طبیعی و اصل و مبدأ حیات می داند. (ر. ک: کاپلستون، فردریک، ج1، ص370-375 و 230-240 و شهرستانی، الملل و النحل، ج2، ص240-270)
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه