کتابخانه بالقرآن

مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 52

صفحه 52

ملاصدرا نیز به همین دلیل اشاره می کند که انسان در هیچ حالی حتی در حالت خواب یا بی هوشی از ذات خود غافل نیست؛ در حالی که گاهی انسان اعضای بدن خود مانند قلب و مغز را فراموش می کند؛ بنابراین نفس و ذات وجودی از اعضای جسمانی نیست. (1)

3- شواهد علمی و تجربی

الف) خواب های راستین

یکی از نشانه های امکان وحی و ارتباط با عالم غیب و اثبات روح وجود رؤیای صادقه یا خواب های راستین است. خواب های راستین دریچه ای از واقعیت ها و عالم غیب را بر انسان می گشاید و انسان از این راه نسبت به واقعیت ها یا امور پنهانی و غیبی آگاهی هایی می یابد که در عالم بیداری و عادی نسبت به آنها آگاهی نداشت.

همه انسان ها همواره تجربیات تلخ و شیرینی از خواب های راستین دارند و کم اند کسانی که در زندگی خود نخوابیده باشند و در خواب چیزهای شگفتی ندیده باشند؛ گاهی آن چه را در خواب دیده عین یا تعبیر آن را دیر یا زود در بیداری می بیند. چنین مسئله ای ورای زمان و مکان عادی و فراتر از توان جسم نیست.

ابن سینا برای اثبات وجود روح، حالت خواب را تبیین می کند: «آن جا که حواس ظاهری انسان از کار می افتد؛ ولی قوای باطنی انسان در آن حالت دریافت هایی دارد که پس از آن به وقوع می پیوندند». (2)

1- (1) . صدرالمتألهین شیرازی، الشواهد الربوبیه، ص212 و المبدأ و المعاد، ص343.
2- (2) . شیخ الرئیس، بوعلی سینا، الشفاء، کتاب النفس، مقاله پنجم، فصل 7، ص348 همچنین وی به حالت مستی نیز استشهاد می کند که حواس ظاهری و حواس باطن از فعالیت ادراکی برکنارند و نمی توانند محسوسات و معقولات را به درستی درک کنند؛ ولی در چنین حالتی انسان به خویشتن علم دارد و از خود غافل نیست. ملای رومی نیز در بیان ظریفی فعالیت روح را در خواب بسیار پرکار می داند: دست و پا در خواب بینی و ائتلاف آن حقیقت دان مدانش از گزاف آن تویی که با بی بدن داری بدن پس مترس از جسم و جان بیرون شدن روح دارد بی بدن بس کار و بار مرغ باشد در قفس بس بی قرار باش تا مرغ از قفس آید برون تا ببینی هفت چرخ او را زبون (مثنوی معنوی، دفتر سوم، ص471) دانشمندان غربی نیز مسئله رؤیا را مربوط به روح دانسته اند و آن را تجربه ای انکارناپذیر می دانند. گابریل دولان فرانسوی باور دارد که انتقال خیال در عالم خواب یا بیداری و مشاهده وقایع آینده از جمله مطالب و حقایقی است که هیچ شک و تردیدی در آنها باقی نمانده است و همه این مسائل که به تازگی شناخته شده از خصائص و متعلقات روح است. کامیل فلاماریون (Flammarion) در کتاب مرگ و اسرار آن ضمن نقل خواب های راستین بسیار, نتیجه می گیرد که نیرویی غیر از جسم وجود دارد که در خواب می فهمد، مسافرت می کند، اطلاعاتی به دست می آورد، آن قدرتی که برخلاف موازین مادی عمل می کند و بدون وسیله به اقصی نقاط عالم مسافرت نموده و از مجرای غیرطبیعی اطلاعاتی به دست می آورد نامش «روح» است و به همین دلیل نمودهای روانی، با آثار فیزیکی کاملاً متفاوت است. (ر. ک: کامیل فلاماریون، مرگ و اسرار آن، ص107-126) نمونه ها: 1. جوانی در خارج از کشورش زندگی می کرد، موقع ظهر در خواب دید مادرش سکته کرد و درگذشت. تا بیدار شد تماس گرفت و فهمید که خوابش درست بوده و این حادثه اول ظهر اتفاق افتاده بود. 2. بچه یتیمی، پدر مرده اش را در عالم خواب دید که به او گفت: در فلان نقطه پولی برای شما ذخیره کرده ام. پس از بیداری رفت و همان پول ها را در آن جا به دست آورد. 3. کسی خواب دید دوستش با ماشین در فلان پرتگاه سقوط کرده و جمجمه اش متلاشی شد. پس از بیداری به محل حادثه رفت و همان حادثه را دید. (ر. ک: مرگ و اسرار آن، همان) 4. زنی در خواب دید که با همسرش به کشور عربستان مسافرت کرده است؛ اما هنگام ورود به عربستان همسرش را راه ندادند. فردای آن روز که با عده ای زائر جهت زیارت خانه خدا حرکت کردند، به فرودگاه که رسیدند برای ورود پاسپورت ها را نشان دادند. همسر آن زن هرچه گشت, پاسپورتش را نیافت. همه زائران وارد عربستان شدند؛ اما همسر آن زن را راه ندادند.